تعیین جنسیت دو قلوهای ناهمسان

بارداری دو قلو در زوج های جوان می تواند یک موضوع بسیار هیجان انگیز باشد، اما در مرحله‌ی بعد معمولا به این فکر می‌کنند که جنسیت جنین چیست و آیا دو قلوها همسان هستند یا غیرهمسان؟ تعیین جنسیت دو قلوهای ناهمسان چگونه است؟

پاسخ به این سوالات به عوامل بسیار زیادی بستگی دارد. اولین زمانی که می‌توان جنسیت دو قلوها را توسط آزمایش خون مورد ارزیابی قرار داد در هفته‌ی دهم بارداری می‌باشد، در این زمان غربالگری جهت بررسی سندرم داون نیز انجام خواهد شد.

اما اگر از طریق سونوگرافی می‌خواهید به جنسیت جنین‌ها پی ببرید باید تا هفته ۱۲ الی سیزدهم صبر نمائید. در بعضی از مواقع زمانی که جنین‌ها به ۲۰ هفتگی برسند نمی‌توان جنسیت جنین‌ها را تشخیص داد.

اگرچه برخی از والدین تصمیم می‌گیرند تا زمان به دنیا آمدن جنین از جنسیت آن اطلاعی نداشته باشند اما برخی دیگر بسیار مشتاق هستند تا با دانستن جنسیت جنین‌ها برنامه ریزی لازم جهت ورود اعضاء جدید خانواده را هر چه زودتر شروع کنند.

از انواع مختلف روش های تعیین جنسیت جنین می توان به موارد زیر اشاره کرد:

برای والدینی که کم طاقت هستند در هفته‌ی دهم بارداری از طریق آزمایش خون و بررسی کروموزوم‌های جنین در خون مادر می‌توان جنسیت دوقلوها را تعیین نمود.

این آزمایش در مورد بارداری‌های یک قلو هم جهت بررسی سندرم داون انجام می‌شود در واقع یک تست غیرتهاجمی می‌باشد که با بررسی کروموزوم‌های Y می‌پردازد. این آزمایش که به آزمایش NIPT معروف است می‌تواند کروموزوم Y در خون مادر را مورد بررسی قرار دهد.

مشاهده کروموزوم  Y در نتایج آزمایش نشان می‌دهد که حداقل یک جنین پسر در این بارداری وجود دارد زیرا ذخیره‌ی ژنتیکی مادر فاقد هر نوع کروموزوم Y  می‌باشد و در صورت عدم مشاهده کروموزوم Y به احتمال زیاد هر دو جنین شما دختر خواهد بود. لازم به ذکر است که جهت بررسی نتایج دقیق‌تر باید تا دریافت نتایج سونوگرافی صبر نمائید.

در این آزمایش نمونه‌ای از خون مادر تهیه می‌شود، معمولاً تعدادی از DNA های جنین در خون مادر در گردش است، اگر در این نمونه خون کروموزوم Y یافت شود بدین معنی است که حداقل یه جنین پسر وجود دارد، روش انجام آزمایش توسط فناوری پی سی آر انجام می‌شود.

نتیجه‌ی این آزمایش اغلب طی یک الی دو روز آماده می‌شود. نتیجه‌ی این آزمایش برای بارداری‌های یک قلو معمولاً واضح می‌باشد، در صورت وجود کروموزوم Y جنین پسر است و در صورت نبود آن جنین دختر. اما در بارداری‌های دو قلو وضعیت کمی مشکل می‌شود، در صورت مشاهده کروموزوم Y حداقل یکی از جنین‌ها پسر می‌باشد، جنین دوم ممکن است پسر یا دختر باشد اما اگر کروموزوم  Y  یافت نشود در اغلب موارد هر دو جنین دختر می‌باشند.

بیشتر بخوانید=> چسبندگی جفت

جدا از تشخیص جنسیت دوقلوها، انجام سونوگرافی در بارداری‌های دوقلو بسیار ضروری می‌باشد زیرا احتمال ایجاد مشکل و عوارض در بارداری‌های دوقلو به مراتب بیشتر از بارداری یک قلو می‌باشد، بنابریان معاینات منظم، انجام سونوگرافی و آزمایشات مستمر در مورد دوقلوها باید با دقت بیشتری انجام شود.

سونوگرافی تعیین جنسیت طی هفته‌های ۱۲ تا ۱۳ بارداری باید کمی بر شانس و اقبال خود تکیه نمائید زیرا حین سونوگرافی موقعیت قرار گرفتن‌ جنین‌ها باید به نحوی باشد که بتوان جنسیت آن‌ها را تشخیص داد زیرا در اکثر موارد موقعیت قرار گرفتن دوقلوها به نحوی می‌باشد که یکی از آن‌ها جلوی دیگری را گرفته است. در این مورد اگر به فرض مثال از طریق آزمایش خون بدانید که یکی از جنین‌ها پسر بوده است و نتیجه‌ی سونوگرافی یک جنین دختر را نشان دهد بنابراین با قرار دادن نتیجه‌ی دو آزمایش کنار یکدیگر می‌توانید جنسیت هر دو جنین را تشخیص دهید.

اگر در اولین سونوگرافی جنسیت جنین‌ها مشخص نشد باید تا اواخر هفته‌ی ۱۶ تا هجدهم بارداری صبر نمائید. در این زمان به احتمال زیاد می‌توان جنسیت هر دو جنین را تشخیص داد با توجه به تمام موارد گفته شده به منظور انجام این کار می بایست به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران مراجعه کرد.

تعیین جنسیت در دوقلوهای ناهمسان در تمامی موارد مشابه یکدیگر هستند زیرا دو قلوهای همسان از یک تخمک بارور شده ایجاد می‌شوند که در همان مراحل اول از هم جدا شده و دو جنین مستقل را تشکیل می‌دهند بنابراین با توجه به یکسان بودن ذخایر ژنتیکی نه تنها جنسیت آن‌ها یکسان خواهد بود بلکه سایر خصوصیات ظاهری و بیولوژیکی آن‌ها نیز تقریباً کاملاً مشابه می‌باشد.

واژه‌ی ناهمسان در دوقلوها به جنسیت آن‌ها اشاره ندارد، در واقع ممکن است تعیین جنسیت دو قلوهای ناهمسان کاملا مشابه هم باشند و در بعضی موارد جنسیتی کاملا متفاوت نسبت به یکدیگر داشته باشند.

واژه‌ی دوقلوهای ناهمسان به مواردی گفته می‌شود که دو تخم توسط دو اسپرم به صورت کاملاً مستقل از یکدیگر بارور شوند و روند تشکیل جفت و لانه گزینی آن‌ها کاملاً مستقل و جدا از یکدیگر می‌باشد.

این دوقلوها مانند خواهر و برادرهایی هستند که در دو زایمان متفاوت به دنیا می‌آیند و هیچ گونه ذخیره ژنتیکی مشترکی با هم ندارند، ممکن است از لحاظ ظاهری به یکدیگر شبیه باشند یا اینکه کاملاً از یکدیگر متفاوت باشند.

همان طور که می‌دانید هر ماه یک تخمک از تخمدان‌ها آزاد می‌شود، در موارد استثنائی که طی یک ماه دو تخمک آزاد شود می‌تواند منجر به تشکیل دوقلوهای ناهمسان شود.

در پاسخ به این سوال باید اشاره کنیم که داشتن بارداری قلویی می تواند همراه با مشکلاتی باشد که از مهم ترین آن ها می توان به موارد زیر اشاره کرد:

• بند ناف سرراهی
• بند ناف غشایی
• پارگی زودهنگام پرده ها
• استفراغ بیش از اندازه
• زایمان زودرس
• قل دوم به نسبت قل اول بیشتر در معرض خطر سندروم دیسترس تنفسی و آسفیکسی قرار دارد.