اندومتریوز یکی از بیماریهای مزمن و چالشبرانگیز زنان است که تشخیص به موقع آن نقش کلیدی در کنترل درد، حفظ باروری و کیفیت زندگی خواهد داشت. یکی از دقیقترین ابزارهای ارزیابی اندومتریوز، سونوگرافی لگن (مخصوصا سونوگرافی واژینال) است. اما مسئلهای که کمتر به آن پرداخته شده، بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز است. زمان انجام سونوگرافی تاثیر مستقیم بر دقت تشخیص ضایعات دارد و در این مقاله قصد داریم به صورت دقیق و علمی، این موضوع را بررسی کنیم. اگر قصد سونوگرافی اندومتریوز را دارید در انتهای مقاله میتوانید از بهترین مرکز سونوگرافی تهران به صورت مستقیم وقت بگیرید.
چرا بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز در دقت تشخیص اهمیت دارد؟
اندومتریوز میتواند در بخشهای مختلف لگن، تخمدانها، دیواره رحم، روده و مثانه گسترش یابد. این ضایعات در طول چرخه قاعدگی، تحت تاثیر نوسانات هورمونی قرار میگیرند و ممکن است اندازه و شکل آنها تغییر کند. در نتیجه، اگر سونوگرافی تخصصی اندومتریوز در بازه زمانی نامناسبی انجام شود، احتمال دارد:
- ضایعات اندومتریوز به درستی قابل مشاهده نباشند.
- کیستهای شکلاتی (اندومتریوما) با سایر کیستها اشتباه گرفته شوند.
- شدت چسبندگیها یا عمق نفوذ اندومتریوز کمتر از واقعیت تشخیص داده شود.
بنابراین، انتخاب زمان مناسب برای سونوگرافی اندومتریوزیس، بخشی جدانشدنی از فرایند تشخیص دقیق خواهد بود.
بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز از نظر متخصص
تحقیقات و تجربه بالینی نشان میدهد که بهترین زمان انجام سونوگرافی برای تشخیص اندومتریوز، در فاز فولیکولار چرخه قاعدگی، یعنی روزهای ۶ تا ۱۰ سیکل قاعدگی (درواقع ۱ تا ۵ روز پس از پایان خونریزی قاعدگی) است.
چرا؟
۱. کاهش ضخامت آندومتر: در این زمان، پوشش داخلی رحم نازکتر از هر زمان دیگری است و ساختارهای عمقیتر واضحتر دیده میشوند.
۲. کاهش فعالیت هورمونی: در فاز فولیکولار، سطح استروژن بدن هنوز خیلی بالا نرفته است و این موضوع باعث میشود تورم و التهاب ضایعات اندومتریوز کمتر باشد و تشخیص بهتر انجام شود.
۳. کیفیت تصویر بهتر: نبود خون و مایع در حفره رحم، تصویر سونوگرافی را شفافتر میکند و به متخصص اجازه میدهد تا تصویری دقیق و شفاف را ثبت کند.
۴. تفکیک راحتتر کیستها: اندومتریوماها در این بازه بهتر از کیستهای عملکردی تمایز داده میشوند.
علاوه بر بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز، تجهیزات و تخصص رادیولوژیست نیز در این موارد تاثیرگذار خواهد بود. بهتر است تستهای تخصصی را در مراکز تخصصی و زیر نظر پزشک انجام شود.
آشنایی با بهترین مرکز سونوگرافی در تهران زیر نظر دکتر اعظم غیبی
متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
فلوشیپ تصویربرداری پستان، زنان، بارداری
سونوگرافی تخصصی جنین، اکوکاردیوگرافی جنین و اندومتریوزیس
تهران، سعادتآباد، چهارراه سرو، ضلع جنوب غربی (بین میدان شهرداری و کتاب)، پلاک ۶۲، طبقه اول
۰۲۱۲۲۱۴۲۵۰۱ | ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۲۳
۰۹۳۵۱۰۰۱۳۶۵
همهروزه از ساعت ۱۰:۰۰ تا ۲۱:۰۰
(با تعیین وقت قبلی)
آیا سونوگرافی اندومتریوزیس در سایر بازههای چرخه قاعدگی بیفایده است؟
خیر. سونوگرافی اندومتریوز را میتوان در بازههای مختلف چرخه قاعدگی انجام داد، و هر بازه اطلاعات خاصی ارائه میدهد:
- اواخر فاز لوتئال (چند روز پیش از پریود): در این زمان، ضایعات اندومتریوز به دلیل التهاب و واکنش به هورمونها، برجستهتر و علائم بیمار شدیدتر هستند. این میتواند به شناسایی بهتر برخی ضایعات کمک کند.
- زمان تخمکگذاری (روز ۱۲ تا ۱۴): این بازه برای بررسی فولیکولهای تخمدان و تمایز بین کیستهای عملکردی و اندومتریوما مناسب است.
با این حال، اگر هدف اصلی تشخیص دقیق اندومتریوز عمقی باشد، بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز بین روزهای ۶ تا ۱۰ قاعدگی است. در این بازه، به دلیل نازک بودن آندومتر و نبود خونریزی، تصویر واضحتری از ضایعات فراهم میشود.
بیشتر بخوانید: آیا سونوگرافی واژینال در پریودی امکان پذیر است؟
آیا نوع سونوگرافی بر زمانبندی تاثیر دارد؟
بله. سونوگرافی واژینال که دقت بسیار بالاتری نسبت به سونوگرافی شکمی دارد، بیشترین بازدهی را در بازه زمانی پیشنهادی خواهد داشت. در این نوع تصویربرداری، ساختارهای لگن با وضوح بالا قابل مشاهده هستند و ضایعات کوچکتر نیز تشخیص داده میشوند.
در مقابل، در سونوگرافی شکمی که معمولا برای دختران باکره یا افرادی که امکان انجام واژینال را ندارند استفاده میشود، ممکن است نیاز باشد مثانه پر باشد تا کیفیت تصویر افزایش یابد و گاهی اوقات سونوگرافی در چند بازه زمانی تکرار شود تا از نتیجه اطمینان حاصل شود. با این حال بهترین زمان سونوگرافی شکمی اندومتریوزیس نیز همان بازه یک الی پنج روز بعد از پایان قاعدگی خواهد بود.
اهمیت هماهنگی با چرخه قاعدگی در بیماران نابارور
در زنانی که اندومتریوز منجر به ناباروری دارند، بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز اهمیت بیشتری پیدا میکند، چون ممکن است پزشک بخواهد وضعیت رحم، تخمدانها، لولههای رحمی و تخمکگذاری را هم بررسی کند. در این بیماران ممکن است سونوگرافی در چند بازه مختلف انجام شود:
- روز ۳ قاعدگی: بررسی کیستهای تخمدانی
- حوالی روز ۱۲–۱۴: ارزیابی فولیکول غالب
- روز ۲۱: بررسی ضخامت آندومتر و ارزیابی لوتئال
اما برای تشخیص اولیه اندومتریوز لگنی یا عمقی، همان بازه پیشنهادی اولیه یعنی روز ۶ تا ۱۰ چرخه قاعدگی بهترین زمان است.
نکاتی مهم پیش از انجام سونوگرافی اندومتریوز
ثبت دقیق روز شروع قاعدگی: اگر پریود شما نامنظم است بهتر است در ماهی که قصد انجام سونوگرافی را دارید، تاریخ دقیق شروع چرخه را ثبت کنید و آن را در اختیار متخصص قرار دهید تا با آگاهی از شرایط بدنی شما، سونوگرافی انجام شود.
قطع داروهای هورمونی در صورت لزوم: در برخی از موارد لازم است داروهای هورمونی با مشورت پزشک پیش از انجام سونوگرافی قطع شوند. در این شرایط احتمالا بازه درمان طولانیتر خواهد شد چرا که داروهای تنظیم هورمون باید به تدریج و زیر نظر متخصص قطع شوند.
آمادگی برای سونوگرافی داخلی یا تخصصی: اگر به هر دلیلی امکان انجام سونوگرافی واژینال را ندارید بهتر است با رادیولوژیست در میان بگذارید تا بهترین راه را به شما پیشنهاد دهد.
سوالات متداول درباره بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز
در صورت ضرورت بله، اما دقت تشخیص در روزهای خاص چرخه قاعدگی (۶ تا ۱۰) بیشتر است.
باید با پزشک مشورت شود. معمولا پس از قطع دارو، چرخه طبیعی بازمیگردد و میتوان بر اساس آن زمان را تعیین کرد.
در بیشتر موارد نه، اما ممکن است کمی ناراحتی وجود داشته باشد که کوتاه و قابل تحمل است.
بهترین تشخیص در بهترین زمان
همان طور که مطالعه کردید، برای رسیدن به تشخیص دقیق اندومتریوز با سونوگرافی، صرفا انجام سونوگرافی کافی نیست، بلکه زمان انجام آن اهمیت حیاتی دارد. بر اساس شواهد علمی و تجربه کلینیکی، روزهای ۶ تا ۱۰ چرخه قاعدگی (۱ تا ۵ روز پس از اتمام پریود) بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز محسوب میشود. استفاده از سونوگرافی در این بازه زمانی، به ویژه بهصورت واژینال و توسط پزشک با تجربه در مرکز معتبر و تخصصی، میتواند دقت تشخیص را افزایش داده و به بیمار کمک کند تا سریعتر به درمان موثر برسد. برای دریافت نوبت همین حالا تماس بگیرید.
