تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی + تصویر واقعی

کیست تخمدان یکی از مشکلات شایع در بین زنان در سنین باروری است که ممکن است بدون علامت باقی بماند یا با علائم آزاردهنده همراه شود. تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای بررسی این عارضه است. سونوگرافی کمک می‌کند تا اندازه، نوع، موقعیت و ویژگی‌های ظاهری کیست به خوبی مشخص شود و از طریق آن پزشک بتواند بهترین تصمیم درمانی را اتخاذ کند. در ادامه تصویر واقعی کیست تخمدان و توضیحات متخصص درباره کیست‌های خطرناک در سونوگرافی را خواهید دید.

کیست تخمدان چیست؟

کیست تخمدان یک کیسه پر از مایع است که ممکن است روی یکی از تخمدان‌ها یا هر دو ایجاد شود. بسیاری از کیست‌ها خوش خیم هستند و خود به خود از بین می‌روند، اما برخی دیگر ممکن است نیاز به درمان داشته باشند. تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی به نوع کیست و محل آن بستگی خواهد داشت.

انواع کیست تخمدان

کیست فولیکولی: رایج‌ترین نوع کیست تخمدان است و زمانی ایجاد می‌شود که فولیکول تخمک بالغ نشده و به جای آزاد شدن، پر از مایع می‌ماند. در سونوگرافی: یک کیست ساده، گرد، یکنواخت، بدون دیواره یا رسوب داخلی با دیواره نازک و محتوای شفاف دیده می‌شود.

کیست لوتئال: پس از تخمک گذاری، فولیکول به جسم زرد تبدیل می‌شود. اگر تخمک بارور نشود، این ساختار ممکن است پر از مایع یا خون شود و کیست تولید کند. در سونوگرافی: اغلب دارای جدار ضخیم‌تر از کیست فولیکولی است، ممکن است حلقه‌های پررنگ و خون داخل کیست دیده شود.

کیست درموئید: نوعی کیست خوش خیم که حاوی بافت‌های غیرطبیعی مثل چربی، مو، دندان یا غضروف است. در سونوگرافی: ظاهر غیر یکنواخت دارد، شامل مناطق هایپراکوئیک (سفید) و سایه آکوستیک است. ممکن است ساختارهای متراکم یا منعکس کننده نور دیده شود.

اندومتریوما: در نتیجه تجمع بافت اندومتر (پوشش داخلی رحم) در تخمدان ایجاد می‌شود. به آن کیست شکلاتی هم می‌گویند چون مایع داخل آن قهوه‌ای تیره است. در سونوگرافی: در سونوگرافی تخصصی اندومتریوزیس ظاهر اکوهای داخلی تیره و دانه دانه‌ای و با حاشیه ضخیم دارد. معمولا به صورت کیست ساده دیده نمی‌شود.

کیست پیچ خورده: کیستی که در اثر خونریزی داخلی دچار تغییر شکل شده یا پیچ خورده است. ممکن است همراه با درد ناگهانی بروز پیدا کند. در سونوگرافی: دارای اکوهای مخلوط، با شبکه داخلی یا کلو‌ت‌های خونی و گاهی سطح نامنظم است.

در این بخش توضیحات دکتر اعظم غیبی را درباره کیست‌های خطرناک تخمدان خواهید شنید:

چرا سونوگرافی بهترین روش برای تشخیص کیست تخمدان است؟

تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی به چند دلیل مهم به‌عنوان روش اصلی شناخته می‌شود:

• روش غیرتهاجمی، بدون درد و بی ضرر
• دقت بالا در شناسایی اندازه و نوع کیست
• تشخیص انواع کیست‌های ساده و پیچیده
• امکان مشاهده ساختار داخلی تخمدان و رحم

سونوگرافی همچنین کمک می‌کند تا پزشک تشخیص دهد که آیا کیست نیاز به جراحی دارد یا می‌توان آن را به صورت دارویی یا تحت نظر درمان کرد. برای اینکه نتیجه تست‌های شما بسیار دقیق باشد باید به بهترین مرکز سونوگرافی تهران مراجعه کنید.

تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی ترانس واژینال یا شکمی؟

بسته به شرایط بیمار، پزشک برای تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی یکی از دو روش زیر را انتخاب می‌کند:

۱. سونوگرافی شکمی

در سونو شکمی، پروب سونوگرافی روی شکم قرار می‌گیرد. معمولا در خانم‌های باکره یا در مراحل اولیه بارداری از این روش استفاده می‌کنند.

۲. سونوگرافی ترانس واژینال

در سونوگرافی ترانس واژینال، پروب مخصوص از طریق واژن وارد می‌شود و تصویری بسیار دقیق‌تر از تخمدان‌ها و رحم ارائه می‌دهد. این روش برای تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی بسیار موثرتر است و در اغلب موارد توصیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: آیا سونوگرافی واژینال در زمان پریود امکان پذیر است؟

نشانه‌های وجود کیست تخمدان

اگرچه برخی کیست‌ها بدون علامت هستند، اما علائم زیر می‌تواند نشانه وجود کیست باشد:

• درد پایین شکم یا لگن
• خونریزی غیرطبیعی قاعدگی
• نفخ شکم
• احساس فشار در ناحیه لگن
• درد هنگام رابطه جنسی یا تخمک گذاری

در صورت مشاهده هر یک از این علائم، سونوگرافی رحم و تخمدان برای بررسی دقیق توصیه می‌شود.

تفاوت کیست ساده و کیست پیچیده

ویژگی‌ها	کیست ساده	کیست پیچیده
ساختار ظاهری	دیواره نازک، یکنواخت، فاقد تیغه یا رسوب داخلی	دارای تیغه، دیواره ضخیم، گاهی با مواد جامد یا خونریزی
ماهیت	اغلب خوش خیم و بی خطر	ممکن است مشکوک یا با احتمال بدخیمی
نیاز به درمان	معمولا نیازی به درمان ندارد، فقط پیگیری کافی است	ممکن است نیاز به درمان دارویی، جراحی یا بررسی بیشتر داشته باشد
روش‌های تکمیلی تشخیصی	معمولا فقط با سونوگرافی قابل پیگیری است	ممکن است نیاز به MRI یا آزمایش‌های هورمونی باشد

بهترین زمان برای سونوگرافی تخمدان

زمان انجام سونوگرافی نقش بسیار مهمی در دقت تشخیص کیست تخمدان دارد. معمولا توصیه می‌شود سونوگرافی تخمدان بین روز پنجم تا دهم چرخه قاعدگی (یعنی چند روز بعد از پایان خونریزی قاعدگی) انجام شود. در این بازه زمانی، هورمون‌های تخمدانی در وضعیت پایدار‌تری قرار دارند و فولیکول غالب هنوز خیلی بزرگ نشده است، بنابراین پزشک می‌تواند ساختار تخمدان‌ها و وجود یا عدم وجود کیست‌ها را با دقت بیشتر بررسی کند.

اگر سونوگرافی در اواخر سیکل یا زمان تخمک گذاری انجام شود، ممکن است فولیکول‌های طبیعی با کیست اشتباه گرفته شوند. بنابراین رعایت زمان مناسب می‌تواند از تشخیص اشتباه جلوگیری کرده و تفسیر نتایج را دقیق‌تر کند. ممکن است برای هر عارضه مشکوک، پزشک زمانی خواصی را برای تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی پیشنهاد دهد. مثلا بهترین زمان برای سونوگرافی اندومتریوز با زمان سونوگرافی برای کیست فولیکولی متفاوت باشد. بهتر است در این باره با پزشک یا متخصص سونوگرافی مشورت کنید.

بعد از سونوگرافی چه اقدامی باید انجام شود؟

پس از انجام سونوگرافی، نتایج تصویربرداری توسط رادیولوژیست متخصص تفسیر می‌شود و گزارش آن برای پزشک معالج ارسال می‌گردد. پزشک با توجه به اندازه، نوع، ساختار و موقعیت کیست تخمدان تصمیم‌ می‌گیرد که چه اقدامی مناسب‌تر است.

اقداماتی که ممکن است پس از تشخیص کیست تخمدان با سنوگرافی پیشنهاد شود:

✅ پیگیری منظم و مراقبت دوره‌ای

اگر کیست ساده، کوچک و بدون علائم باشد، معمولا نیازی به درمان خاصی نیست. در این شرایط پزشک توصیه می‌کند طی یک یا دو ماه آینده سونوگرافی مجدد انجام شود تا بررسی شود که آیا کیست خود به خود از بین رفته یا خیر.

💊 درمان دارویی

در مواردی که کیست عود کننده باشد یا احتمال اختلالات هورمونی وجود داشته باشد، قرص‌های جلوگیری از بارداری یا داروهای تنظیم کننده هورمون ممکن است تجویز شوند. این داروها به کاهش رشد کیست‌ها و پیشگیری از ایجاد کیست‌های جدید کمک می‌کنند.

🔪 جراحی

اگر کیست بسیار بزرگ باشد، شکل غیرطبیعی داشته باشد یا در سونوگرافی مشکوک به پیچ خوردگی و خونریزی باشد، ممکن است پزشک تصمیم به جراحی بگیرد.
جراحی به دو روش انجام می‌شود:

• لاپاراسکوپی: کم‌تهاجمی و با بهبودی سریع‌تر
• لاپاراتومی: برای کیست‌های بزرگ یا مشکوک به بدخیمی

آیا با سونوگرافی می‌توان کیست‌های پنهان را هم تشخیص داد؟

بله. یکی از مزایای اصلی تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی، توانایی آن در شناسایی کیست‌هایی است که با معاینه فیزیکی قابل تشخیص نیستند. این ویژگی باعث شده است سونوگرافی به عنوان ابزار استاندارد در بررسی مشکلات لگنی شناخته شود. همانطور که قبلا اشاره کردیم، سونوگرافی تنها زمانی می‌تواند تمام مشکلات لگن و رحم را به درستی نشان دهد که در یک مرکز تخصصی و زیر نظر یک متخصص با تجربه انجام شود. برای دریافت نوبت همین حالا اقدام کنید.

❓سوالات متداول درباره تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی

جمع بندی

تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی یکی از دقیق‌ترین و ایمن‌ترین روش‌های شناسایی مشکلات تخمدان است. با کمک سونوگرافی می‌توان نوع کیست، اندازه آن و احتمال بدخیمی را به درستی بررسی کرد. اگر علائم مشکوک دارید یا سابقه خانوادگی کیست یا بیماری‌های تخمدان دارید، انجام یک سونوگرافی ساده می‌تواند از بروز مشکلات جدی جلوگیری کند.