دوران بارداری جزء حساس ترین دوران زندگی خانم ها محسوب می شود که به منظور جلوگیری از ایجاد هر نوع مشکلی نیاز به انجام غربالگری هایی می باشد تا این طریق بتوان سلامت جنین و از همه مهم تر رشد او را چک کرد. خیلی از خانم ها هستند در دوران بارداری خود می خواهند تا تصویر واضح تری را از جنین خود مشاهده کنند از همین رو با انجام سونوگرافی سه بعدی می توان این تصویر را تولید کرد. اگر در مورد این سونوگرافی و نحوه انجام ان اطلاع ندارید همراه ما تا انتهای این نوشتار باشید.

انواع سونوگرافی سهبعدی
سونوگرافی سهبعدی بسته به هدف و روش انجام آن به چند دسته تقسیم میشود. در ادامه، انواع رایج این نوع سونوگرافی را بررسی میکنیم:
سونوگرافی سهبعدی معمولی
این روش از چندین تصویر دوبعدی استفاده میکند تا یک تصویر سهبعدی از ساختار موردنظر ایجاد کند.
سونوگرافی سهبعدی ترانسواژینال
این نوع سونوگرافی از طریق واژن انجام میشود و تصاویر سهبعدی دقیقی از رحم و تخمدانها ارائه میدهد.
سونوگرافی سهبعدی اکوکاردیوگرافی جنین
نوعی سونوگرافی پیشرفته برای بررسی ساختار و عملکرد قلب جنین انجام می شود.
سونوگرافی سهبعدی داپلر
ترکیب سونوگرافی سهبعدی با تکنیک داپلر برای مشاهده جریان خون در عروق انجام میشود.
در سونوگرافی سه بعدی چه مواردی بررسی می شوند؟
از جمله مواردی مهمی که در سونوگرافی سه بعدی توسط متخصص تشخیص داده می شود به شرح زیر می باشد:
- با انجام این سونوگرافی می توان تمامی اندام های بیرونی و درونی جنین را مورد بررسی قرار داد.
- وجود هر گونه اختلال ژنتیکی در جنین با این سونوگرافی مشخص می شود.
- تعیین جنسیت جنین خیلی سریع انجام می شود.
- وجود هر نوع نقص در نخاع یا ستون فقرات قابل تشخیص است.
- اگر در بافت بدن جنین هر نوع اختلالی وجود داشته باشد با این سونوگرافی نمایان می شود.
- در این سونوگرافی می توان فلج مغزی و وجود هر نوع اختلال در اعصاب را تشخیص داد.
در بعضی از مواقع ممکن است بند ناف جنین به گونه ای قرار گرفته باشد که خیلی راحت نتوان اندام جنین و سایر بافت های بدن را تشخیص داد ولی باید اشاره کنیم که نتایج حاصل از سونوگرافی سه بعدی بسیار دقیق خواهد بود.
نکته:
توجه داشته باشید که در سونوگرافی سه بعدی از امواج صوتی استفاده می شود که ممکن است برروی جنین اثر بگذارد از همین رو بهتر است تا حتما انجام این نوع سونوگرافی طبق دستور پزشک انجام شود.
بیشتر بخوانید=> تفاوت سونوگرافی سه بعدی و چهار بعدی
موارد تجویز سونوگرافی سهبعدی
سونوگرافی سهبعدی یک روش تصویربرداری پیشرفته است که نسبت به سونوگرافی دوبعدی، تصاویر دقیقتر و واضحتری از اندامها و ساختارهای داخلی بدن ارائه میدهد. این نوع سونوگرافی بیشتر در موارد زیر تجویز میشود:
کاربردهای بارداری و بررسی سلامت جنین
بررسی ناهنجاریهای مادرزادی: شناسایی نقایص مادرزادی مانند شکاف لب و کام، ناهنجاریهای جمجمه و نقصهای اندام و همچنین تشخیص مشکلات مربوط به ستون فقرات با کمک این نوع سونوگرافی انجام میشود.
ارزیابی بهتر رشد و وضعیت جنین: بررسی دقیقتر ساختارهای صورت و بدن جنین در صورت مشکوک بودن به اختلالات رشد و در عین حال مشاهده جزئیات بیشتر از اندامها برای بررسی سلامت کلی جنین انجام می شود.
بررسی مشکلات جفت و مایع آمنیوتیک: در مواردی که جفت سرراهی یا مشکلات دیگر جفتی مطرح باشد، سونوگرافی سهبعدی میتواند اطلاعات بهتری ارائه دهد.
تشخیص دوقلویی و وضعیت قرارگیری جنینها: در بارداریهای دوقلویی یا چندقلویی، این سونوگرافی میتواند وضعیت دقیقتر قرارگیری جنینها را مشخص کند.
کاربردهای زنان و زایمان
بررسی مشکلات رحم و تخمدانها: شناسایی ناهنجاریهای رحمی مانند رحم سپتومدار، رحم دوشاخ یا چسبندگیهای رحمی و تشخیص کیستهای تخمدانی و تومورهای احتمالی در تخمدانها با کمک سونوگرافی سه بعدی امکان پذیر است.
بررسی علت سقط مکرر یا نازایی: ارزیابی شکل و سلامت رحم در زنانی که دچار سقط مکرر یا مشکلات ناباروری هستند.
کاربردهای پزشکی عمومی
بررسی دقیقتر تودهها و تومورها:در صورتی که سونوگرافی دوبعدی تودهای مشکوک را نشان دهد، سونوگرافی سهبعدی میتواند برای بررسی دقیقتر ماهیت آن به کار رود.
تشخیص مشکلات اندامهای داخلی: برای بررسی دقیقتر کبد، کلیهها، مثانه و پروستات، بهویژه در صورت وجود کیست، توده یا سنگ کلیه از سونوگرافی سه بعدی استفاده می شود.
بررسی عروق خونی و سیستم گردش خون: در برخی موارد برای ارزیابی وضعیت جریان خون و تشخیص ناهنجاریهای عروقی از این نوع سونوگرافی استفاده میشود.
مناسب ترین زمان انجام سونوگرافی سه بعدی
یکی از متداول ترین سوالات افراد این است که چه زمانی برای انجام سونوگرافی سه بعدی مناسب است؟ در جواب این سوال باید اشاره کنیم که مناسب ترین زمان برای انجام این سونوگرافی در هفته ۲۶ و ۳۰ بارداری است چرا که اگر سونوگرافی را قبل از این زمان انجام دهید به دلیل وجود مقداری چربی در زیر پوست تصاویر جنین به درستی نمایش داده نمی شوند.
البته ذکر این نکته حائز اهمیت می باشد که اگر انجام سونوگرافی را بعد از هفته ۳۰ انجام دهید چون سر جنین به لگن مادر نزدیک تر است در نتیجه نمی توان تصویر کاملا واضحی را از جنین مشاهده کرد.
همچنین اگر مبتلا به بیماری قدامی جفت (قرار گیری جفت در بخش جلویی رحم) هستید لازم است تا برای انجام سونوگرافی سه بعدی تا هفته ۲۸ بارداری صبر کنید.

نکات مهم در رابطه با داشتن تصاویر واضح در سونوگرافی سه بعدی
توجه داشته باشید که برای داشتن تصویر واضح لازم است تا حتما تمامی نکاتی که در ادامه اشاره خواهیم کرد را انجام دهید این موارد عبارتند از:
- حتما تا قبل از انجام سونوگرافی آب کافی مصرف کنید البته توجه داشته باشید که نوشیدن آب تنها مربوط به همان روز نباشد و لازم است تا حتما چند روز قبل از سونوگرافی روزانه مقداری زیادی آب بنوشید.
- حتما لباسی که برای انجام سونوگرافی می پوشید راحت باشد.
- در روز انجام سونوگرافی مثانه باید پر باشد ولی به گونه ای نباشد که آزار و اذیت مادر را به همراه داشته باشد.
رعایت تمامی موارد گفته شده باعث شده تا سونوگرافی سه بعدی با دقت بالایی انجام شود.
نکته:
در بعضی از مواقع ممکن است تا نتایج حاصل از انجام سونوگرافی خوب نباشد از همین رو پیشنهاد می شود تا برای تغییر موقعیت جنین مادر کمی پیاده روی انجام دهد.
مزایای سونوگرافی سهبعدی
سونوگرافی سهبعدی نسبت در بسیاری از موارد برای تشخیص و بررسی بهتر به کار میرود. در ادامه، مهمترین مزایای این روش آورده شده است:
✅ بررسی دقیقتر ناهنجاریهای جنینی
✅ کیفیت تصویر بالاتر و جزئیات بیشتر
✅ کمک به بررسی مشکلات رحم و تخمدانها
✅ ارزیابی دقیقتر اندامهای داخلی
✅ ثبت تصاویر برای بررسیهای بعدی
✅ کمک به والدین در درک وضعیت جنین
سونوگرافی سه بعدی چه معایبی دارد؟
از جمله مهم ترین معایبی که سونوگرافی سه بعدی می تواند به همراه داشته باشد به شرح زیر باشد:
- اگر دستگاه سونوگرافی دچار مشکل باشد می تواند منجر به آسیب مایع آمونیاکی دور جنین شود.
- در سونوگرافی سه بعدی به یک نقطه طور ممتد انرژی وارد می شود که بیش از اندازه بودن آن می تواند منجر به سوختگی بافت های نرم جنین شود.
- اگر نیازی به سونوگرافی سه بعدی ندارید بهتر است تا از انجام سونوگرافی صرف نظر کنید چرا که علاوه بر هدر رفت وقت می تواند هزینه های مالی زیادی را نیز به همراه داشته باشد.
- در صورتی که برای تصویر برداری، پروپ بیش از اندازه برروی شکم مادر قرار داده شود می تواند باعث به جوش آمدن کیسه آب اطراف جنین شود.
در انتها باید اشاره کنیم که اگر قصد انجام این سونوگرافی را دارید حتما به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران مراجعه کنید چرا که عدم نداشتن تجربه و مهارت کافی می تواند خطرات زیادی را برای فرد و از همه مهم تر جنین به همراه داشته باشد.
سوالات متداول سونوگرافی سه بعدی
انجام سونوگرافی سه بعدی دو روش واژینال و شکمی قابل انجام است.
انجام این سونوگرافی برای بررسی جفت، رحم، تخمدان ها، دهانه رحم، وجود هر نوع ناهنجاری در جنین قابل انجام می باشد.
نتیجه گیری
سونوگرافی سهبعدی با ارائه تصاویر دقیقتر و واقعیتر، کاربردهای متنوعی در پزشکی دارد. این روش به پزشکان کمک میکند تا ناهنجاریها را زودتر تشخیص دهند، و به والدین فرصتی میدهد تا ارتباط بهتری با جنین خود برقرار کنند. بااینحال، این روش معمولاً بهعنوان یک ابزار تکمیلی در کنار سونوگرافی دوبعدی استفاده میشود.
در صورتی که شما نیز قصد انجام این سونوگرافی سه بعدی را دارید لازم تا برای دریافت نتایج مطلوب و دقیق به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران مراجعه کنید چرا که انتخاب یک جای نامناسب برای انجام سونوگرافی می تواند برای خود مادر و جنین خطرات بسیار زیادی را به همراه داشته باشد مرکز سونوگرافی طنین می تواند در زمینه انجام انواع سونوگرافی بارداری، ماموگرافی و … به شما کمک کند.
