یکی از روش های مناسبی که برای تشخیص بیماری ها استفاده می شود سونوگرافی شکم نام دارد. انجام این سونوگرافی را برای اعضای توپر و تو خالی که داخل آن از مایع تشکیل شده است انجام داده می شود، عضوی مانند معده که داخل آن می تواند از هوا یا گاز تشکیل شده باشد برای انجام سونوگرافی مانعی را ایجاد می نماید؛ ولی در بعضی از بیماری ها متخصص سونوگرافی با استفاده از روش های خاصی می تواند جدار معده و روده یا حتی ضخامت آن را مشاهده نماید. پس می توان گفت که با استفاده از سونوگرافی شکم می توان یک بررسی کامل از ارگان های شکم مثل طحال، کبد، کیسه صفرا و … را انجام داد.
سونوگرافی شکم را به چه دلیلی انجام می دهند؟
اگر هر یک از مشکلات زیر را داشتید لازم است تا هر چه سریع تر برای بررسی های دقیق تر و تشخیص وجود هر گونه بیماری به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران یا در شهر خود مراجعه نمایید مهم ترین آن ها به شرح زیر می باشد:
- وجود درد در ناحیه شکم
- انجام پیگیری های لازم در صورت داشتن بیماری های قبلی نظیر سنگ کلیه، سنگ کیسه صفرا و …
- وجود هر گونه درد یا ناراحتی در کلیه ها
- تشخیص وجود هر گونه تومور یا سرطان
- بررسی برخی از بخش ها مثل غدد لنفاوی، غدد فوق کلیوی، کیسه صفرا، کبد طحال و …
- داشتن نفخ شکم
در صورت داشتن هر یک از شرایط زیر پزشک انجام این سونوگرافی را برای شما الزامی می داند.
سونوگرافی شکم را چگونه انجام می دهند؟
در خصوص نحوه انجام سونوگرافی باید اشاره کنیم که در ابتدا بیمار باید برروی تخت مخصوصی دراز بکشد بعد از آن پزشک از ژل مخصوصی استفاده می کند و می بایست آن را در محل های مشخصی برروی پوست بیمار قرار دهد.
زمانی که این کار ها انجام شد لازم است تا دستگاه سونوگرافی را برروی پوست قرار دهند، توجه داشته باشید که وجود ژل باعث شده تا امواج فراصوتی به طور یکنواخت به داخل بدن نفوذ کند. حرکت دادن دستگاه برای انجام سونوگرافی الزامی است چرا که امکان مشاهده دیگر بخش های بدن را نیز فرآهم می کند.
تمامی این بخش هایی که تصویر برداری شدند برروی مانیتور قابل مشاهده هستند.
توجه داشته باشید بعد از قرارگیری دستگاه برروی پوست خود ممکن است لرزش خاصی را احساس نمایید که کاملا طبیعی بوده و به دلیل برخورد کردن امواج فراصوتی به پوست اتفاق می افتد پس هیچ نگران کننده نیست.
سونوگرافی شکم برای چه کسانی تجویز میشود؟
سونوگرافی شکم برای بررسی و تشخیص مشکلات مختلف در اندامهای داخلی شکم به کار میرود و ممکن است برای افراد زیر تجویز شود:
افراد با درد شکمی: افرادی که دچار دردهای مداوم یا ناگهانی در ناحیه شکم هستند، ممکن است به سونوگرافی نیاز داشته باشند تا علت درد شناسایی شود. این درد ممکن است ناشی از مشکلات کبد، کیسه صفرا، پانکراس یا دستگاه گوارش باشد.
بیماران با علائم مشکلات کبدی: سونوگرافی شکم اغلب برای ارزیابی بیماریهای کبدی مانند کبد چرب، هپاتیت، یا تومورهای کبدی تجویز میشود. این روش میتواند اندازه و ساختار کبد را بهدقت بررسی کند.
افراد با سنگهای صفراوی یا کلیوی: برای تشخیص سنگهای صفراوی و کلیوی، سونوگرافی کلیه و سونوگرافی کیسه صفرا که زیر مجموعه سونوگرافی های شکمی هستند یک ابزار بسیار موثر است. اگر بیمار علائمی نظیر درد ناگهانی در پهلو یا شکم و یا تغییر در دفع ادرار داشته باشد، پزشک ممکن است این آزمایش را تجویز کند.
بررسی وجود تودهها یا کیستها: اگر پزشک در معاینات بالینی متوجه وجود تودهای در ناحیه شکم شود، یا بیمار دچار تورمهای مشکوک باشد، سونوگرافی بهعنوان یک روش غیرتهاجمی برای تشخیص تودهها و کیستهای داخلی توصیه میشود.
زنان باردار: در دوران بارداری، برای ارزیابی رشد و سلامت جنین و بررسی وضعیت اندامهای داخلی مادر، سونوگرافی شکم بهطور منظم انجام میشود. این روش به دلیل عدم استفاده از اشعه، برای زنان باردار ایمن است.
افراد با علائم بیماریهای پانکراس: بیمارانی که علائمی از بیماریهای پانکراس مانند پانکراتیت یا تومورهای پانکراس را دارند، ممکن است به سونوگرافی نیاز داشته باشند. این روش به پزشک کمک میکند تا وضعیت پانکراس را دقیقاً بررسی کند.
افراد با عفونت یا التهاب: در صورت وجود علائم عفونت یا التهاب در اندامهای شکمی، مانند آبسههای شکمی، سونوگرافی میتواند به تشخیص و ارزیابی شدت مشکل کمک کند.
افراد با تغییرات در عملکرد دستگاه گوارش: افرادی که دچار مشکلاتی مانند نفخ، تهوع مداوم، استفراغ، یا یبوست مزمن هستند، ممکن است سونوگرافی شکم برای بررسی علل احتمالی این مشکلات دریافت کنند.
بیماران با آسیبدیدگیهای شکمی: در صورتی که فردی به دلیل حادثه یا ضربه دچار آسیبدیدگی در ناحیه شکم شود، سونوگرافی برای بررسی آسیب به اندامهای داخلی مانند کبد، طحال، یا کلیهها تجویز میشود.
بررسی تورم یا انسداد در مجاری ادراری: سونوگرافی میتواند به شناسایی انسدادها یا تورم در مجاری ادراری کمک کند و برای افرادی که با مشکلات ادراری یا درد کلیوی مواجه هستند، بسیار مفید است.
قبل از انجام سونوگرافی شکم چه کاری باید انجام داد؟
انجام اقدامات زیر قبل از انجام سونوگرافی شکم لازم و ضروری است که مهم ترین آن ها به شرح زیر می باشد:
- حتما قبل از انجام سونوگرافی خود یعنی به مدت ۸ ساعت قبل هیچ گونه آب یا غذایی نباید مصرف کنید.
- شب قبل از انجام سونوگرافی به هیچ عنوان غذاهای نفاخ مصرف نکنید.
- در صورت داشتن گاز معده یا روده می توانید از میلن ها استفاده کنید (ولی قبل از مصرف حتما با پزشک خود در خصوص این موضوع صحبت کنید.)
- برای بررسی دقیق تر لازم است تا محل انجام سونوگرافی هیچ گونه مویی نداشته باشد.
- از مصرف غذاهای سنگین یا چرب یک روز قبل از انجام سونوگرافی خودداری نمایید.
رعایت درست تمامی موارد گفته شده در سونوگرافی شکم کمک می کند تا نتایج حاصل آن خیلی دقیق باشد. جهت اطلاع از هزینه سونوگرافی می توانید این مقاله از سایت را مطالعه نماید.
بیشتر بخوانید: سونوگرافی معده
مزایای سونوگرافی شکم
سونوگرافی شکم یکی از پرکاربردترین و موثرترین روشهای تصویربرداری پزشکی است که به پزشکان کمک میکند تا بدون نیاز به جراحی یا روشهای تهاجمی، به بررسی وضعیت داخلی شکم بپردازند. این روش که به کمک امواج صوتی با فرکانس بالا عمل میکند، تصویر دقیقی از ارگانهای داخلی شکم مانند کبد، کیسه صفرا، طحال، کلیهها و پانکراس ارائه میدهد. در ادامه، به بررسی مهمترین مزایای سونوگرافی شکم میپردازیم:
غیرتهاجمی و بدون درد
یکی از بزرگترین مزایای سونوگرافی شکم، غیرتهاجمی بودن آن است. در این روش نیازی به ایجاد برش یا تزریق مواد خاص وجود ندارد، به همین دلیل هیچ دردی برای بیمار ایجاد نمیشود. این ویژگی باعث میشود که سونوگرافی برای افرادی که از جراحی و روشهای تهاجمی هراس دارند، یک انتخاب بسیار مناسب باشد.
بدون استفاده از اشعه
برخلاف برخی روشهای تصویربرداری مانند سیتی اسکن و رادیوگرافی که از اشعه ایکس استفاده میکنند، سونوگرافی از امواج صوتی استفاده میکند که هیچ خطر تابشی برای بیمار به همراه ندارد. این ویژگی، سونوگرافی را به گزینهای ایدهآل برای زنان باردار، کودکان و افرادی که باید به طور مکرر تحت تصویربرداری قرار گیرند، تبدیل میکند.
تشخیص سریع و فوری
یکی از مهمترین مزایای سونوگرافی شکم، سرعت بالای این روش در تشخیص مشکلات داخلی بدن است. پزشکان میتوانند بلافاصله پس از انجام سونوگرافی، تصاویر را مشاهده کرده و تشخیص خود را اعلام کنند. این ویژگی به خصوص در موارد اضطراری که نیاز به تشخیص سریع وجود دارد، بسیار مفید است.
ارزیابی طیف وسیعی از مشکلات
سونوگرافی شکم میتواند برای ارزیابی و تشخیص طیف گستردهای از بیماریها و مشکلات به کار رود. از جمله این موارد میتوان به تشخیص سنگهای صفراوی، بیماریهای کبدی مانند کبد چرب، انسداد مجاری ادراری، کیستهای تخمدان و مشکلات پانکراس اشاره کرد. همچنین این روش برای بررسی علت درد شکم، تورم و یا هر گونه ناهنجاری در اعضای داخلی بسیار موثر است.
ایمن برای مادران باردار
یکی از مهمترین کاربردهای سونوگرافی شکم در زنان باردار است. این روش به پزشکان امکان میدهد که به بررسی سلامت جنین و اندامهای داخلی مادر بپردازند. از آنجایی که سونوگرافی از اشعه استفاده نمیکند، برای زنان باردار و جنین ایمن است و هیچ خطری برای سلامت آنها ایجاد نمیکند.
آمادهسازی آسان و سریع
بر خلاف برخی روشهای تصویربرداری که نیاز به آمادگیهای پیچیده دارند، آمادهسازی برای سونوگرافی شکم ساده و سریع است. معمولاً تنها توصیه میشود که بیمار قبل از انجام سونوگرافی ناشتا باشد و مثانهی پر داشته باشد. این نکات به بهبود کیفیت تصویر کمک میکند اما آمادهسازی زمانبر و پیچیدهای ندارد.
قابلیت تکرار بالا
از آنجایی که سونوگرافی بیخطر است، میتوان آن را به دفعات مورد نیاز تکرار کرد. این مزیت باعث میشود که پزشکان بتوانند با استفاده مکرر از سونوگرافی، روند بهبودی بیمار را پیگیری کرده یا تغییرات ایجاد شده در طول زمان را مورد بررسی قرار دهند.
مقرون به صرفه
در مقایسه با بسیاری از روشهای تصویربرداری دیگر، سونوگرافی هزینهی کمتری دارد و در عین حال اطلاعات دقیقی را ارائه میدهد. به همین دلیل، این روش بهویژه برای بیماران و سیستمهای بهداشتی که به دنبال گزینههای مقرونبهصرفه هستند، بسیار مطلوب است.
ایدهآل برای هدایت فرایندهای درمانی
در برخی موارد، سونوگرافی به عنوان یک ابزار کمکی در هدایت فرآیندهای درمانی استفاده میشود. برای مثال، پزشکان میتوانند با استفاده از سونوگرافی، به راحتی محل دقیق یک توده یا کیست را شناسایی کرده و در انجام بیوپسی (نمونهبرداری) یا تخلیه مایعات تجمع یافته در شکم از آن بهره ببرند.
سوالات متداول سونوگرافی شکم
نتیجه گیری
سونوگرافی شکم به عنوان یک روش ایمن، سریع، دقیق و بدون درد، به پزشکان امکان میدهد که بسیاری از مشکلات و بیماریهای داخلی را با دقت بالایی تشخیص دهند و میتواند برای طیف گستردهای از بیماران تجویز میشود که دارای علائم مرتبط با مشکلات داخلی شکم هستند. این روش غیرتهاجمی، سریع و ایمن است و به پزشکان کمک میکند تا به تشخیص دقیق و ارزیابی شرایط بپردازند. در صورت نیاز به انجام این سونوگرافی می توانید به مرکز سونوگرافی طنین که جزء بهترین مراکز انجام سونوگرافی و رادیولوژی در تهران است مراجعه نماید برای تعیین وقت مراجعه با شماره های ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۰۱ ، ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۲۳ تماس حاصل نمایید.
