فیبرواسکن کبد؛ روش نوین و غیرتهاجمی برای ارزیابی سلامت کبد

فیبرواسکن کبد یکی از دقیق‌ترین و پیشرفته‌ترین روش‌های تشخیص وضعیت سلامت کبد است که بدون درد، بدون نیاز به بیهوشی و تنها در چند دقیقه انجام می‌شود. با افزایش شیوع بیماری‌هایی مانند کبد چرب و هپاتیت، دانستن نحوه عملکرد فیبرواسکن و مزایای آن می‌تواند نقش بزرگی در پیشگیری و درمان به‌موقع داشته باشد. اگر می‌خواهید بدانید فیبرواسکن کبد دقیقا چگونه کار می‌کند، برای چه کسانی ضروری است و چه تفاوتی با آزمایش‌های معمولی دارد، ادامه این مقاله را از دست ندهید.

فیبرواسکن کبد چیست؟

کبد یکی از اعضای حیاتی بدن است که نقش مهمی در دفع سموم و متابولیسم دارد. امروزه با شیوع بیماری‌های کبدی مانند کبد چرب و هپاتیت، تشخیص به موقع و دقیق وضعیت کبد از اهمیت ویژه‌ای برخوردار شده است. اما فکر می‌کنید برای ارزیابی سلامت کبد حتما نیاز به نمونه‌برداری و روش‌های تهاجمی است؟ خوشبختانه، روش فیبرواسکن کبد با استفاده از تکنولوژی پیشرفته‌ای به کمک پزشکان و بیماران آمده است که به‌صورت غیرتهاجمی و بدون نیاز به بیوپسی، میزان بافت‌های فیبری و زخم‌شده در کبد را به سرعت و دقت بالا اندازه‌گیری می‌کند.

این روش، مانند سونوگرافی ساده است و با ارسال امواج به کبد، اطلاعات کاملی از سلامت بافت کبد ارائه می‌دهد؛ این اطلاعات می‌توانند نقش مهمی در پیشگیری و درمان بیماری‌های کبدی ایفا کنند. اگر به دنبال روشی ساده، سریع و بدون درد برای بررسی وضعیت کبد خود هستید، فیبرواسکن کبد می‌تواند بهترین انتخاب باشد تا به شما و پزشکان کمک کند تصمیمات بهتری برای حفظ سلامتی‌تان بگیرید.

کاربردهای فیبرو اسکن

فیبرو اسکن کبد همانند سونوگرافی کبد کاربردهای گسترده‌ای در ارزیابی سلامت کبد و تشخیص و پیگیری بیماری‌های کبدی دارد. در ادامه به مهمترین موارد استفاده از این روش می‌پردازیم:

تشخیص فیبروز کبدی:

فیبرواسکن ابزاری موثر برای اندازه گیری میزان فیبروز یا سفتی بافت کبد است. این روش به پزشکان کمک می‌کند تا درجه زخم‌ها و میزان تخریب بافتی ناشی از بیماری‌هایی مانند هپاتیت B و C، سیروز و سایر اختلالات مزمن کبدی را بدون نیاز به نمونه برداری تشخیص دهند. در واقع، فیبرواسکن می‌تواند به صورت دقیق نشان دهد که کبد در چه مرحله‌ای از آسیب قرار دارد.

ارزیابی کبد چرب:

یکی از پرکاربردترین جنبه‌های فیبرواسکن، تشخیص و پایش بیماری کبد چرب غیرالکلی (NAFLD) و کبد چرب الکلی است. این روش با اندازه‌گیری «درصد چربی» در بافت کبد، به پزشکان امکان می‌دهد بدون نیاز به بیوپسی و با سونوگرافی کبد چرب، وضعیت تجمع چربی و شدت بیماری را بررسی کنند.

پیگیری پیشرفت بیماری‌های کبدی:

برای بیماران مبتلا به بیماری‌های مزمن کبدی، فیبرواسکن ابزاری ایده‌آل جهت پایش دوره‌ای وضعیت سلامت کبد است. پزشک می‌تواند با مقایسه نتایج در بازه‌های زمانی مختلف، روند پیشرفت یا بهبود بیماری را ارزیابی کرده و در صورت نیاز، برنامه درمانی را اصلاح کند. همچنین برای بیمارانی که درمان‌های دارویی برای بیماری‌های کبدی دریافت می‌کنند، فیبرواسکن روشی عالی برای ارزیابی پاسخ به درمان است؛ این ابزار می‌تواند میزان بهبود یا توقف پیشرفت بیماری را نشان دهد.

جایگزین بیوپسی کبد:

در بسیاری از موارد که انجام بیوپسی کبد با خطر، ناراحتی یا محدودیت همراه است، فیبرواسکن می‌تواند جایگزینی امن و دقیق باشد. این روش اطلاعات کافی برای تشخیص فیبروز، چربی و سلامت کلی بافت کبد را فراهم می‌کند، بدون آنکه نیاز به بیهوشی یا بستری شدن وجود داشته باشد.

بررسی آسیب‌های ناشی از مصرف الکل:

مصرف مداوم الکل می‌تواند باعث تخریب تدریجی بافت کبد شود. فیبرواسکن به‌عنوان روشی سریع و قابل‌اعتماد، امکان بررسی میزان آسیب‌های ناشی از مصرف الکل و تغییرات ساختاری در بافت کبد را فراهم می‌کند. این اطلاعات برای تصمیم‌گیری درباره ادامه یا تغییر درمان اهمیت بالایی دارد.

🌐سونوگرافی کلیه در چه مواردی کاربرد دارد⁉️

مزایای فیبرو اسکن کبد

فیبرواسکن کبد مانند الاستوگرافی کبد به عنوان یک روش تشخیصی غیرتهاجمی مزایای زیادی دارد که باعث شده در تشخیص و پیگیری بیماری‌های کبدی به‌طور گسترده استفاده شود. برخی از مهم‌ترین مزایای فیبرواسکن کبد عبارتند از:

• برخلاف بیوپسی که نیاز به نمونه‌برداری مستقیم از کبد دارد، فیبرواسکن نیازی به وارد کردن سوزن در بدن ندارد و به همین دلیل بدون درد و راحت است.
• فیبرواسکن به صورت فوری نتایج را ارائه می‌دهد و بیمار و پزشک نیازی به انتظار طولانی برای دریافت نتیجه ندارند.
• فیبرواسکن می‌تواند در مراحل ابتدایی بیماری‌های کبدی مانند فیبروز و سیروز، تغییرات بافتی را شناسایی کند و امکان اقدام درمانی سریع را فراهم آورد.
• برای بیمارانی که امکان بیوپسی کبد برای آن‌ها وجود ندارد، مانند افرادی با مشکلات خونریزی، فیبرواسکن گزینه‌ای مطمئن و جایگزینی مناسب است.
• با فیبرواسکن می‌توان به‌صورت دوره‌ای وضعیت پیشرفت یا کاهش بیماری‌های کبدی را بررسی کرد و تأثیر درمان‌های دارویی را ارزیابی کرد.
• این روش می‌تواند میزان تجمع چربی و سفتی کبد را اندازه گیری کند و به شناسایی مشکلاتی مانند کبد چرب و سیروز کمک کند.

برای اینکه از مزایای فیبرواسکن کبد بهره مند شوید باید این تست را در بهترین مرکز سونوگرافی در تهران انجام دهید.

روش انجام فیبرواسکن کبد

فیبرواسکن کبد یک روش غیرتهاجمی و بدون درد است که به کمک آن می‌توان میزان فیبروز و سفتی بافت کبد را اندازه‌گیری کرد. این آزمایش با استفاده از امواج لرزشی و امواج صوتی انجام می‌شود و نیازی به نمونه‌برداری مستقیم از کبد (بیوپسی) ندارد. در ادامه مراحل انجام این روش تشخیصی آورده شده است:

۱. آماده‌سازی بیمار

پیش از انجام فیبرواسکن، بیمار باید حدود ۲ تا ۳ ساعت ناشتا باشد. مصرف غذا یا نوشیدنی می‌تواند بر نتایج نهایی اثر بگذارد و دقت اندازه‌گیری را کاهش دهد. پیش از شروع، از بیمار خواسته می‌شود تا جواهرات یا اشیای فلزی اطراف شکم را خارج کند تا دستگاه عملکرد بهتری داشته باشد.

۲. وضعیت خوابیدن

بیمار روی تخت دراز می‌کشد و معمولا به پهلوی راست قرار می‌گیرد، در حالی که دست راست خود را بالای سر می‌برد. این وضعیت به تکنسین کمک می‌کند تا دسترسی بهتری به ناحیه کبد داشته باشد و حسگر دستگاه را دقیق‌تر روی پوست قرار دهد.

۳. قرار دادن پروب دستگاه

تکنسین بخش کوچکی از پوست زیر دنده‌ها (در سمت راست شکم) را در معرض حسگر دستگاه قرار می‌دهد. سپس پروب مخصوص فیبرواسکن روی پوست قرار داده می‌شود. در برخی موارد، ممکن است از ژل مخصوصی برای بهبود تماس بین پوست و دستگاه استفاده شود.

۴. ارسال امواج لرزشی و صوتی

دستگاه فیبرواسکن با ارسال امواج لرزشی ملایم و امواج فراصوتی (الاستوگرافی) به درون کبد، سرعت عبور این امواج را از بافت اندازه گیری می‌کند. این امواج کاملا بی‌ضرر هستند و بیمار تنها لرزشی خفیف احساس می‌کند، بدون هیچ‌گونه درد یا ناراحتی.

۵. اندازه‌گیری سفتی و فیبروز کبد

با تحلیل سرعت حرکت امواج در بافت، دستگاه می‌تواند میزان سفتی کبد را تعیین کند. هرچه امواج سریع‌تر عبور کنند، نشان‌دهنده‌ی بافت سفت‌تر و فیبروز بیشتر است. به این ترتیب، پزشک می‌تواند شدت آسیب کبدی را به‌صورت عددی (بر حسب کیلوپاسکال) مشاهده کند.

۶. نمایش و تفسیر نتایج

نتایج فیبرواسکن بلافاصله پس از پایان آزمایش روی نمایشگر دستگاه ظاهر می‌شود. پزشک بر اساس این داده‌ها، میزان فیبروز، سلامت بافت کبد و احتمال وجود بیماری‌هایی مانند کبد چرب یا سیروز را ارزیابی می‌کند.

🌐هزینه سونوگرافی چقدر است⁉️

آمادگی های قبل از انجام فیبرو اسکن

برای انجام فیبرواسکن کبد و دریافت نتایج دقیق‌تر، چندین نکته مهم در آمادگی‌های قبل از آزمایش وجود دارد. رعایت این نکات می‌تواند کیفیت نتایج را بهبود بخشیده و درک دقیق‌تری از وضعیت سلامت کبد فراهم کند. مواردی که باید قبل از انجام فیبرو اسکن رعایت شوند، شامل موارد زیر هستند:

1. حداقل ۲ تا ۳ ساعت پیش از انجام فیبرواسکن باید ناشتا باشید تا دقت نتایج کاهش نیابد.
2. از مصرف نوشیدنی‌های حاوی کافئین یا الکل دو روز قبل از آزمایش خودداری کنید.
3. پیش از انجام فیبرواسکن از ورزش و فعالیت‌های بدنی سنگین بپرهیزید.
4. لباس‌های گشاد و راحت بپوشید تا دسترسی به ناحیه کبد آسان‌تر باشد.
5. فهرست داروهای خود را به پزشک اطلاع دهید تا در تفسیر نتایج دقت بیشتری داشته باشد.
6. در صورت ابتلا به هپاتیت یا سایر بیماری‌های کبدی، حتما پزشک را مطلع کنید.

تفسیر فیبرو اسکن کبد

تفسیر نتایج فیبرواسکن کبد به پزشک کمک می‌کند تا میزان فیبروز (بافت اسکار) و سفتی کبد را ارزیابی کند و وضعیت کبد را در مراحل مختلف بیماری‌ها تشخیص دهد. نتایج فیبرواسکن به صورت اعدادی ارائه می‌شود که بیانگر سطح سفتی کبد به کیلوپاسکال (kPa) است. این مقدار نشان دهنده وضعیت فیبروز و حتی پیشرفت احتمالی به سمت سیروز کبدی است. نتایج فیبرو اسکن بر اساس مقیاس‌های متفاوتی (بسته به معیارها و نوع دستگاه) ممکن است تفسیر شود، اما به طور کلی دسته بندی استاندارد برای فیبروز کبدی به شکل زیر است:

F0 تا F1 (کمتر از ۶.۰ kPa): فیبروز کم یا بدون فیبروز. این نتایج نشان می‌دهند که کبد سالم یا دارای فیبروز خفیف است.

F2 (بین ۶.۰ تا ۸.۰ kPa): فیبروز متوسط. این میزان نشان‌دهنده شروع فیبروز است، و لازم است بیمار تحت نظارت و کنترل دقیق‌تری قرار گیرد.

F3 (بین ۸.۰ تا ۱۲.۵ kPa): فیبروز پیشرفته. در این مرحله، مقدار فیبروز افزایش یافته و ممکن است نیاز به درمان فوری‌تر باشد تا از پیشرفت بیماری به سمت سیروز جلوگیری شود.

 F4 (بالاتر از ۱۲.۵ kPa): سیروز کبدی. این میزان نشان‌دهنده‌ی بافت اسکار زیاد و سفتی بالا است که نشان‌دهنده‌ی پیشرفت به سیروز است. این افراد اغلب به درمان‌های تخصصی و مراقبت‌های دقیق نیاز دارند.

موارد منع انجام فیبرو اسکن کبد

موارد منع انجام فیبرواسکن کبد عبارتند از:

• انجام فیبرو اسکن در دوران بارداری توصیه نمی‌شود، زیرا اثر امواج صوتی بر جنین به طور کامل مشخص نشده است.
• وجود دستگاه‌هایی مثل ضربان‌ساز قلب (پیس‌میکر) یا دستگاه‌های کاشته شده دیگر ممکن است با فیبرواسکن تداخل داشته و نتایج را تحت تاثیر قرار دهد.
• در افراد با شاخص توده بدنی بسیار بالا، دقت نتایج فیبرواسکن کاهش پیدا می‌کند، زیرا امواج فراصوت به خوبی از لایه‌های ضخیم چربی عبور نمی‌کنند.
• التهاب حاد کبدی یا عفونت ممکن است باعث افزایش موقت سفتی کبد شود و نتایج را غیرواقعی جلوه دهد. در این موارد، فیبرواسکن باید بعد از رفع التهاب انجام شود.
• در صورت وجود زخم‌های باز، سوختگی‌ها یا آسیب‌های پوستی شدید در محل قرارگیری پروب، انجام فیبرواسکن ممکن است به بیمار آسیب برساند یا نتایج را تحت تاثیر قرار دهد.

در این شرایط، پزشک ممکن است از روش‌های جایگزین تصویربرداری مانند MRI یا CT اسکن برای بررسی وضعیت کبد استفاده کند.

❓سوالات متداول درباره فیبرواسکن کبد

نتیجه گیری

فیبرو اسکن کبد، با ارائه نتایج دقیق، غیرتهاجمی و سریع، پنجره‌ای به سلامت کبد شما باز می‌کند. این روش به افراد این امکان را می‌دهد که بدون نگرانی از عوارض جانبی جدی و با آرامش بیشتر، وضعیت کبد خود را زیر نظر داشته باشند و اقدامات لازم برای حفظ سلامتی را به‌موقع انجام دهند. به کمک فیبرواسکن، مسیری هموارتر به سمت سلامت و مراقبت آگاهانه در اختیار شماست.