اندومتریوز یکی از بیماریهای شایع و دردناک زنان است که گاهی تا سالها بدون تشخیص باقی میماند. این بیماری میتواند دردهای مزمن و ناخوشایندی ایجاد کند و علاوه بر آن نقش مهمی در ناباروری زنان دارد. شناخت دقیق علائم، علتها و روشهای تشخیص، به ویژه با سونوگرافی، میتواند به تشخیص زودهنگام و درمان موثر کمک کند. در این مقاله اهمیت تشخیص صحیح این عارضه را بررسی میکنیم. در انتهای مقاله میتوانید از دقیقترین و مجهزترین مرکز سونوگرافی برای چکاپ نوبت بگیرید.
اندومتریوز چیست؟
اندومتریوز یک بیماری التهابی است که در آن بافتی مشابه پوشش داخلی رحم (آندومتر) در بخشهای خارج از رحم رشد میکند. مثلا روی تخمدانها، لولههای فالوپ یا حتی مثانه و روده ممکن است بخشی از بافت رحم دیده شود.. این بافتها تحت تاثیر هورمونهای چرخه قاعدگی قرار میگیرند و هر ماه مانند آندومتر طبیعی دچار ریزش و خونریزی میشوند، اما چون راه خروجی ندارند، در محل باقی مانده و باعث التهاب، چسبندگی و درد خواهند شد. این عارضه یکی از دلایل شایع ناباروری در خانمها است به همین دلیل تشخیص زودهنگام و اقدام برای درمان از اهمیت بالایی برخوردار خواهد بود.
علائم شایع اندومتریوز
علائم این بیماری میتواند از خفیف تا شدید متغیر باشد و در برخی زنان حتی بدون علامت باشد. برای اینکه قبل از پیشرفت بیماری آنرا تشخیص دهید در صورت مشاهده هر یک از علائم زیر برای انجام آزمایشات به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران مراجعه کنید.
مهمترین علائم عبارتند از:
- پریود دردناک (دیسمنوره): یکی از بارزترین نشانههاست. در برخی زنان، درد آنقدر شدید است که فعالیت روزمره را مختل میکند. در این شرایط درد پریود حتی با مصرف مسکن نیز آرام نخواهد شد.
- خونریزی شدید در قاعدگی: اگر در دوره قاعدگی خود خونریزی خیلی شدید به همراه دفع لختههای خون متوسط تا بزرگ دارید، ممکن است دچار اندومتریوز باشید.
- درد هنگام رابطه جنسی: برخی از افراد در هنگام برقراری رابطه جنسی احساس درد شدید دارند که این موضوع میتواند از چسبندگی بافت نشات گیرد.
- درد لگن: درد مداومی که ممکن است قبل یا حین پریود، یا حتی خارج از آن احساس شود.
- ناباروری زنان: اندومتریوز با ایجاد چسبندگی، التهاب و انسداد در لولههای فالوپ یا تخریب بافت تخمدان، مانع از آزاد شدن تخمک یا حرکت طبیعی آن شده و در نتیجه احتمال بارداری را کاهش میدهد.
- مشکلات گوارشی: مشکلاتی از جمله نفخ، اسهال یا یبوست، به ویژه در دوران قاعدگی میتواند از نشانههای اندومتریوزیس باشد.
چرا تشخیص زودهنگام اندومتریوز اهمیت دارد؟
اندومتریوز یکی از بیماریهایی است که تشخیص دیرهنگام آن میتواند تاثیرات جدی و گاه برگشتناپذیری بر سلامت جسمی و روانی زنان بگذارد. تشخیص زودهنگام تنها کلید کنترل علائم است.
بیشتر بخوانید: بهترین زمان سونوگرافی اندومتریوز و تاثیر مستقیم آن بر تشخیص دقیق بیماری
دلایل اهمیت تشخیص زودهنگام اندومتریوزیس
کنترل به موقع دردهای مزمن
همانطور که مطالعه کردید، درد لگن، پریودهای شدیدا دردناک و درد هنگام رابطه جنسی، از جمله علائمی هستند که در صورت عدم درمان، به مرور مزمن و شدیدتر میشوند. تشخیص بهموقع، این امکان را میدهد که با تجویز دارو یا اقدامات درمانی دیگر، این دردها را مهار کرده و از تاثیر آن بر کیفیت زندگی روزمره بکاهد.
جلوگیری از پیشرفت بیماری و ایجاد چسبندگی
اگر اندومتریوز در مراحل اولیه شناسایی نشود، میتواند به بخشهای وسیعتری از لگن و حتی اعضای مجاور مانند روده و مثانه گسترش یابد. در این حالت، بافتهای آندومتر خارج از رحم باعث التهاب مزمن و ایجاد چسبندگی بین ارگانها میشوند. این چسبندگیها درد را تشدید میکنند و درمان را نیز دشوارتر و پرهزینهتر خواهند کرد.
کاهش خطر ناباروری
یکی از پیامدهای جدی اندومتریوز، ناباروری زنان است. چسبندگی لولههای فالوپ، اختلال در تخمکگذاری و آسیب به بافت تخمدان، همگی ممکن است بدون علائم واضح در بدن اتفاق بیفتند. تشخیص زودهنگام میتواند از آسیبهای بیشتر به دستگاه تولیدمثل جلوگیری کرده و شانس باروری را تا حد زیادی حفظ کند.
بهبود کیفیت زندگی
زنانی که سالها با اندومتریوز زندگی میکنند، ممکن است دچار افسردگی، اضطراب، کاهش انرژی و اختلال در روابط زناشویی شوند. وقتی بیماری زود تشخیص داده شود، روند درمان زودتر آغاز شده و بسیاری از این چالشها قبل از تبدیل شدن به معضل جدی کنترل میشوند.
روشهای تشخیص اندومتریوز
برای تشخیص قطعی اندومتریوز روشهای مختلفی وجود دارد، از جمله:
تشخیص اندومتریوز با سونوگرافی؛ مهمترین و قطعیترین روش
یکی از مهمترین و در دسترسترین ابزارها برای ارزیابی اندومتریوز، سونوگرافی ترانس واژینال است. این نوع سونوگرافی میتواند کیستهای اندومتریوزی (اندومتریوما) در تخمدانها را با دقت بالا شناسایی کند. همچنین چسبندگیهای احتمالی یا اختلالات رحم و لگن را بررسی میکند. در مراکز تخصصی، سونوگرافی پیشرفته با بررسی حرکت ارگانها و چسبندگیها (DIE: Deep Infiltrating Endometriosis) نیز انجام میشود که دید دقیقتری از وضعیت لگن فراهم میکند.
امآرآی لگن
در صورت مشکوک بودن به اندومتریوز عمقی یا درگیر شدن روده و مثانه، MRI میتواند به تصویر واضحتری کمک کند.
لاپاراسکوپی
این روش تهاجمی، دقیقترین روش برای تشخیص و در برخی موارد درمان همزمان اندومتریوز است. با ایجاد برشهای کوچک در شکم، دوربینی وارد بدن شده و پزشک مستقیما محل ضایعات را مشاهده میکند.
نقش سونوگرافی تخصصی در مدیریت اندومتریوز
سونوگرافی تخصصی اندومتریوزیس یکی از ابزارهای کلیدی در تشخیص این عارضه است. همانطور که اشاره کردیم، سونوگرافی ترانس واژینال (TVS) بیشترین دقت را در شناسایی کیستهای اندومتریوزی (اندومتریوما)، چسبندگیها و درگیری ارگانهایی مانند روده و مثانه دارد. در برخی موارد، به ویژه زمانی که بررسی ارگانهای فوقانی لگن یا شکم مطرح باشد، سونوگرافی شکمی نیز به عنوان مکمل بهکار میرود. در سونوگرافی، بررسی حرکات رحم و تخمدان به تشخیص چسبندگیهای ناشی از اندومتریوز کمک میکند. همچنین این روشها در ارزیابی پاسخ به درمان و شناسایی عود بیماری نیز بسیار موثر هستند.
تجربه پزشک، نوع دستگاه و تفسیر تخصصی تصاویر، تاثیر مستقیمی بر دقت تشخیص دارند؛ بنابراین مراجعه به مرکز تصویربرداری پیشرفته میتواند شانس تشخیص زودهنگام و درمان موثر را افزایش دهد و از جراحیهای غیر ضروری جلوگیری کند.
معرفی مرکز تخصصی تصویربرداری طنین
متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
فلوشیپ تصویربرداری پستان، زنان، بارداری
سونوگرافی تخصصی جنین، اکوکاردیوگرافی جنین و اندومتریوزیس
تهران، سعادتآباد، چهارراه سرو، ضلع جنوب غربی (بین میدان شهرداری و کتاب)، پلاک ۶۲، طبقه اول
۰۲۱۲۲۱۴۲۵۰۱ | ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۲۳
۰۹۳۵۱۰۰۱۳۶۵
همهروزه از ساعت ۱۰:۰۰ تا ۲۱:۰۰
(با تعیین وقت قبلی)
انواع درمان اندومتریوز
انتخاب روش درمان اندومتریوز به شدت علائم و تصمیم بیمار برای بچهدار شدن و در نهایت تشخیص پزشک بستگی دارد.
درمان دارویی:
- داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی و مسکن برای کاهش درد
- داروهای هورمونی (قرصهای جلوگیری، پروژسترون، آنالوگ GnRH) برای کنترل چرخه قاعدگی و جلوگیری از رشد بافت اندومتر
درمان جراحی:
در موارد پیشرفته یا در صورت ناباروری، ممکن است نیاز به جراحی لاپاراسکوپی برای برداشتن بافتهای اندومتریوز باشد.
سبک زندگی و راهکارهای مکمل
رژیم غذایی ضد التهاب: کاهش مصرف غذاهای فرآوری شده و افزایش مصرف سبزیجات، ماهی و روغن زیتون به کاهش درد پریودی در این افراد کمک خواهد کرد.
ورزش منظم: باعث کاهش استرس و بهبود گردش خون خواهد شد.
مدیریت استرس: یوگا، مدیتیشن و روان درمانی میتواند به کنترل علائم کمک کند.
❓سوالات متداول درباره بیماری اندومتریوز
خیر، این روش بدون درد و بسیار دقیق است، مخصوصا اگر به دست یک متخصص با تجربه انجام شود.
سونوگرافی ترانس واژینال تخصصی بهترین روش غیرتهاجمی برای بررسی لگن، رحم، تخمدانها و چسبندگیهای ناشی از اندومتریوز است.
بله، در برخی موارد ممکن است نیاز باشد مثانه پر یا خالی باشد یا زمان خاصی از چرخه قاعدگی انتخاب شود.
جمع بندی
اندومتریوز بیماری پیچیدهای است که میتواند سالها زندگی زنان را تحتتاثیر قرار دهد. اما با آگاهی، تشخیص به موقع، و استفاده از روشهایی مانند تشخیص اندومتریوز با سونوگرافی تخصصی، میتوان قدمهای موثری برای کنترل آن برداشت. اگر شما یا یکی از نزدیکانتان علائمی مشابه دارید، مراجعه به پزشک و انجام سونوگرافی دقیق، میتواند گام اول برای بازگشت به زندگی بدون درد باشد.
