سونوگرافی تیروئید در چه مواردی تجویز می‌شود؟

سونوگرافی تیروئید یک روش تشخیصی غیر تهاجمی و بدون درد است که  به پزشکان کمک می‌کند تا اندازه، شکل و ساختار غده تیروئید را بررسی کنند و توده‌ها یا ناهنجاری‌های موجود را شناسایی کنند در این نوع تصویربرداری برای تولید تصاویر از امواج صوتی استفاده شده است. طی فرایند انجام سونوگرافی تیروئید، فرد هیچ نوع دردی احساس نخواهد کرد. رد این مقاله قصد داریم تا به طور کامل در مورد این سونوگرافی صحبت کنیم پس تا انتهای این نوشتار با ما همراه باشید.

انواع سونوگرافی تیروئید

سونوگرافی تیروئید یکی از روش‌های غیرتهاجمی و دقیق برای ارزیابی غده تیروئید و بافت‌های اطراف آن است. این روش با استفاده از امواج صوتی و بدون نیاز به اشعه مضر اطلاعات جامعی درباره اندازه، شکل، ساختار و وجود ضایعات احتمالی در تیروئید ارائه می‌دهد. در ادامه، انواع سونوگرافی تیروئید معرفی خواهیم کرد:

سونوگرافی معمولی (دو‌بعدی)

این روش رایج‌ترین نوع سونوگرافی تیروئید است. تصاویر دوبعدی از غده تیروئید و نواحی اطراف آن تهیه می‌شود که به تشخیص موارد زیر کمک می‌کند:

• گره‌های تیروئید (نودول‌ها)
• کیست‌ها یا توده‌های جامد
• التهاب یا بزرگی غده تیروئید (گواتر)

داپلر رنگی تیروئید

در این نوع سونوگرافی، جریان خون در بافت تیروئید و نواحی مجاور بررسی می‌شود. داپلر رنگی می‌تواند اطلاعات زیر را ارائه دهد:

• بررسی عروق تغذیه‌کننده گره‌های تیروئید
• تشخیص التهاب‌های تیروئید (مانند تیروئیدیت)
• ارزیابی خون‌رسانی در نواحی مشکوک به بدخیمی

الاستوگرافی تیروئید

این روش پیشرفته به بررسی سفتی یا نرمی بافت تیروئید می‌پردازد. الاستوگرافی تیروئید می‌تواند تفاوت بین گره‌های خوش‌خیم و بدخیم را با دقت بیشتری مشخص کند. ویژگی‌های این نوع سونوگرافی عبارتند از:

• بررسی میزان سختی گره‌ها
• کمک به تعیین نیاز به نمونه‌برداری (FNA)

سونوگرافی سه‌بعدی تیروئید

در این روش، تصاویر سه‌بعدی از غده تیروئید و ساختارهای اطراف آن تهیه می‌شود. این تصاویر دید دقیق‌تر و جامع‌تری از نواحی مشکوک ارائه می‌دهند و می‌توانند در برنامه‌ریزی جراحی یا مداخلات بیشتر مفید باشند.

سونوگرافی برای نمونه‌برداری

این نوع سونوگرافی به پزشک کمک می‌کند تا در هنگام انجام نمونه‌برداری از گره‌های تیروئید، محل دقیق ورود سوزن را مشخص کند. این روش دقت و ایمنی نمونه‌برداری را افزایش می‌دهد و از آسیب به ساختارهای اطراف جلوگیری می‌کند.

زمان تجویز سونوگرافی تیروئید

اگر آزمایش عملکرد تیروئید غیرطبیعی باشد یا اگر پزشک در حین معاینه گردن شما زائده ای روی تیروئید احساس کند، این سونوگرافی را برای شما تجویز خواهد کرد،  همچنین از این نوع سونوگرافی به منظور تشخیص پُرکاری و کم کاری تیروئید نیز استفاده می‌شود.

تصاویر ایجاد شده در سونوگرافی تیروئید همگی با وضوح بالا هستند که به پزشک کمک می‌کند تا وضعیت سلامت عمومی فرد را به خوبی درک کند پس می‌توان گفت که یک معاینه بالینی کامل محسوب خواهد شد.

بیشتر بخوانید = سونوگرافی کیسه صفرا

مزایای انجام سونوگرافی تیروئید

انجام سونوگرافی تیروئید از مزایای بسیار زیادی برخوردار است که از جمله مهم ترین آن ها عبارتند از:

• هیچ گونه درد یا عارضه ای را برای فرد به همراه ندارد.
• کاملا ایمن است چرا که از اشعه ایکس استفاده نمی شود.
• تصاویر ایجاد شده کاملا واضح هستند.
• جزء روش های تشخیصی غیر تهاجمی است. چرا که نیازی تزریق ندارد.

عوارض سونوگرافی تیروئید

سونوگرافی تیروئید با استفاده از امواج صوتی و بدون نیاز به اشعه‌های مضر مانند اشعه ایکس انجام می‌شود. به همین دلیل، عوارض جدی یا قابل‌توجهی برای این نوع تصویربرداری گزارش نشده است. با این حال، در شرایط خاص ممکن است موارد زیر به عنوان عوارض یا محدودیت‌های مرتبط با سونوگرافی تیروئید مطرح شوند:

حساسیت به تماس با پروب سونوگرافی: برخی افراد ممکن است در هنگام تماس ژل یا پروب سونوگرافی با پوست گردن، احساس ناراحتی یا حساسیت کنند.این واکنش معمولاً جزئی است و پس از پایان سونوگرافی برطرف می‌شود.

ایجاد اضطراب در بیمار: مشاهده گره‌ها یا ناهنجاری‌های تیروئید ممکن است بیمار را نگران کند، حتی اگر این موارد خوش‌خیم باشند.این اضطراب ناشی از انتظار برای نتایج دقیق‌تر یا نیاز به انجام بررسی‌های تکمیلی است.

خطاهای تشخیصی احتمالی: هرچند سونوگرافی دقت بالایی دارد، اما ممکن است در موارد خاص برخی ناهنجاری‌ها را به‌درستی تشخیص ندهد.برای تایید تشخیص، معمولاً نیاز به انجام آزمایش‌های مکمل مانند نمونه‌برداری وجود دارد.

محدودیت در تشخیص برخی ضایعات: سونوگرافی ممکن است قادر به تشخیص تفاوت‌های جزئی بین ضایعات خوش‌خیم و بدخیم نباشد.در این موارد، پزشک ممکن است روش‌های پیشرفته‌تر مانند الاستوگرافی یا آزمایش‌های مولکولی را پیشنهاد کند.

ناراحتی در شرایط خاص جسمانی: بیمارانی که گردنشان دردناک یا حساس است، ممکن است در طول انجام سونوگرافی کمی ناراحتی تجربه کنند.

به طور کلی، سونوگرافی تیروئید یکی از ایمن‌ترین روش‌های تصویربرداری است و تقریباً هیچ عارضه قابل‌توجهی ندارد. هرگونه ناراحتی یا نگرانی ناشی از این روش معمولاً جزئی و موقتی است. اگر بیمار درباره عوارض احتمالی سونوگرافی یا نتایج آن نگرانی دارد، مشورت با پزشک می‌تواند اطلاعات بیشتری ارائه دهد و از استرس‌های غیرضروری جلوگیری کند.

آمادگی لازم برای انجام سونوگرافی تیروئید

به منظور انجام سونوگرافی لازم است اقداماتی انجام داده شود که برخی از آن ها عبارتند از:

📌 قبل از انجام آزمایش، گردنبندها و سایر لوازم جانبی که می توانند گلوی شما را مسدود کنند را بردارید

📌 توجه داشته باشید که در حین انجام سونوگرافی از صحبت کردن به شدت اجتناب کنید.

ا📌 گر قبلا این سونوگرافی را انجام داده اید در روز آزمایش حتما نتیجه آزمایش قبلی را همراه خود داشته باشید.

کاربردهای سونوگرافی تیروئید

سونوگرافی تیروئید در موارد مختلفی توسط پزشک تجویز می‌شود تا بررسی دقیق‌تری از وضعیت غده تیروئید و تشخیص مشکلات احتمالی انجام شود. در ادامه به برخی از کاربردهای سونوگرافی تیروئید اشاره خواهیم کرد:

وجود توده یا ندول در تیروئید: اگر پزشک در حین معاینه فیزیکی توده یا ندولی را در ناحیه گردن بیمار احساس کند، ممکن است سونوگرافی تجویز شود تا ماهیت، اندازه و ویژگی‌های آن توده بررسی شود.

اختلالات عملکردی تیروئید: در صورت وجود علائم اختلالات عملکردی تیروئید مانند پرکاری (هیپرتیروئیدی) یا کم‌کاری (هیپوتیروئیدی)، سونوگرافی می‌تواند به تشخیص ناهنجاری‌های ساختاری کمک کند.

نتایج غیر طبیعی آزمایشات خون: اگر آزمایشات خون نشان‌دهنده سطح غیرطبیعی هورمون‌های تیروئیدی یا وجود آنتی‌بادی‌های مرتبط با بیماری‌های تیروئید باشند، پزشک ممکن است سونوگرافی تیروئید را برای بررسی بیشتر تجویز کند.

بررسی تغییرات در توده‌های شناخته شده: اگر بیمار دارای ندول‌های تیروئیدی شناخته شده باشد، سونوگرافی می‌تواند برای نظارت بر تغییرات اندازه یا ویژگی‌های ندول‌ها در طول زمان استفاده شود.

ارزیابی نتایج بیوپسی تیروئید: پس از انجام بیوپسی با سوزن ظریف (FNA) برای ارزیابی ندول‌های مشکوک، سونوگرافی می‌تواند برای هدایت دقیق‌تر سوزن و نمونه‌برداری دقیق‌تر استفاده شود.

پیگیری درمان: پس از درمان سرطان تیروئید یا سایر مشکلات تیروئیدی، سونوگرافی می‌تواند برای پیگیری وضعیت غده تیروئید و اطمینان از عدم بازگشت یا گسترش بیماری استفاده شود.

علائم بالینی مشکوک: در صورت وجود علائمی مانند گرفتگی صدا، دشواری در بلع یا تنفس، درد مداوم در گردن یا گلو، و تورم غدد لنفاوی، پزشک ممکن است سونوگرافی تیروئید را برای بررسی دقیق‌تر تجویز کند.

بررسی رشد تومورها: برای بررسی تعداد گره‌هایی که در یک بازه زمانی افزایش یافته اند.

نحوه انجام سونوگرافی تیروئید

طی انجام سونوگرافی تیروئید تکنسین سونوگرافی یک بالش یا یک پد را در پشت گردن شما قرار می دهد تا سر شما را به عقب متمایل کند و گلوی شما را نمایان کند. ممکن است در این وضعیت ناراحت باشید، اما معمولاً دردناک نیست، در برخی موارد ممکن است بتوانید در طول سونوگرافی تیروئید، بنشینید.

سپس تکنسین ژل مخصوص را روی گلوی شما اعمال می‌کند، که به پروب اولتراسوند کمک می ‌کند تا روی پوست شما به راحتی حرکت کند. ژل ممکن است هنگام استفاده کمی احساس سردی کند، اما تماس با پوست آن را گرم می کند. تکنسین، پروب را به جلو و عقب بر روی ناحیه ای که تیروئید شما در آن قرار دارد حرکت می‌دهد. این کار اصلا دردناک نخواهد بود ولی در صورت بروز هر گونه ناراحتی حتما به اپراتور یا پزشک اطلاع دهید. تصاویر روی صفحه قابل مشاهده خواهند بود و رادیولوژیست برای اطمینان از دیدن تصویر واضح به دقت گلوی شما را بررسی می کند.

سپس پزشک مربوطه تصاویر استخراج شده را بررسی می کند. لازم به ذکر است این سونوگرافی هیچ نوع خطر و دوران نقاهتی ندارد و فرد بعد از انجام آن می‌تواند به فعالیت روزمره خود بازگردد.

درک نتایج سونوگرافی تیروئید

پزشک معمولاً قبل از هر چیزی در مورد آزمایشات بعدی احتمالی یا شرایطی که ممکن است توسط سونوگرافی نشان داده شود با شما صحبت کرده و نتایج را تجزیه و تحلیل می کند. در برخی موارد، سونوگرافی ممکن است تصاویری از ندول سرطانی یا غیر سرطانی را نشان دهد.

سوالات متداول سونوگرافی تیروئید

نتیجه گیری

سونوگرافی تیروئید یک ابزار تشخیصی ارزشمند است که به پزشکان کمک می‌کند تا مشکلات مختلف تیروئیدی را با دقت بالا بررسی و ارزیابی کنند. این روش تصویربرداری غیرتهاجمی و بدون درد است و می‌تواند اطلاعات مهمی درباره ساختار و وضعیت غده تیروئید فراهم کند. اگر شما یا کسی که می‌شناسید دچار علائم یا شرایط مشکوک به مشکلات تیروئیدی هستید، مشورت با پزشک و انجام سونوگرافی تیروئید در مرکز سونوگرافی طنین می‌توانید به تشخیص و مدیریت بهتر بیماری کمک کند.