سونوگرافی اندومتریوزیس چگونه تشخیص بیماری را قطعی می‌کند؟ + تفسیر نتایج

اندومتریوزیس یکی از بیماری‌های شایع زنان است که گاه سال‌ها بدون تشخیص باقی می‌ماند. این بیماری می‌تواند باعث دردهای مزمن لگنی، اختلالات قاعدگی و حتی ناباروری شود. خوشبختانه، امروزه با استفاده از روش‌هایی مانند سونوگرافی اندومتریوزیس، می‌توان بخش بزرگی از ضایعات ناشی از این بیماری را به موقع شناسایی کرد. در این مقاله، به شما توضیح می‌دهیم که سونوگرافی اندومتریوز چیست، چرا انجام آن ضروری است، چه انواعی دارد و چطور نتایج آن تفسیر می‌شود.

برای چه مواردی باید سونوگرافی اندومتریوز انجام داد؟

بسیاری از زنان با دردهای مزمن لگنی یا اختلالات قاعدگی مراجعه می‌کنند، اما دلیل اصلی آن‌ها تا مدت‌ها ناشناخته باقی می‌ماند. اندومتریوزیس زمانی رخ می‌دهد که بافتی شبیه به دیواره داخلی رحم، در خارج از رحم رشد کند؛ مثلاً در تخمدان‌ها، لوله‌های فالوپ، مثانه یا حتی روده‌ها بافت اضافی یا تجمع دیده شود. سونوگرافی اندومتریوزیس یکی از اولین و مهم‌ترین ابزارهای تصویربرداری غیرتهاجمی برای شناسایی این ضایعات است.

با کمک این سونوگرافی، موارد زیر قابل بررسی و تشخیص هستند:

• کیست‌های اندومتریوما (شکلاتی): در تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی این نوع از موارد، به بهترین شکل ممکن نشان داده می‌شوند.
• چسبندگی‌های داخلی لگن: چسبندگی‌هایی که می‌توانند باعث درد یا ناباروری شوند.
• ضایعات اندومتریوزیس عمقی (DIE): که در نواحی اطراف روده یا مثانه رشد می‌کنند و با آمادگی صحیح در زمان سونوگرافی، قابل مشاهده هستند.
• اختلال در حرکت ارگان‌های داخلی لگن: این مورد نشانه‌ای غیرمستقیم از چسبندگی‌های ناشی از اندومتریوز است.

دقت سونوگرافی در تشخیص بیماری نقش بسیاری خواهد داشت. به همین منظور برای تضمین سلامتی خود باید به بهترین مرکز سونوگرافی در تهران مراجعه نمایید. همین حالا برای دریافت نوبت اقدام کنید.

انواع سونوگرافی برای تشخیص اندومتریوز

برای تشخیص دقیق، نوع سونوگرافی اهمیت زیادی دارد. پزشک متخصص با توجه به علائم و شرایط بیمار، یکی از گزینه‌های زیر را انتخاب می‌کند:

۱. سونوگرافی شکمی (Abdominal Ultrasound)

سونوگرافی شکمی بیشتر در موارد اولیه و عمومی انجام می‌شود، ولی دقت آن برای ضایعات عمقی اندومتریوز پایین‌تر است. معمولا در بیمارانی کاربرد دارد که به دلایلی نمی‌توانند سونوگرافی واژینال انجام دهند.

۲. سونوگرافی واژینال (Transvaginal Ultrasound)

این نوع سونوگرافی از طریق واژن انجام می‌شود و دقت بسیار بالایی دارد، به ویژه در تشخیص کیست‌های اندومتریوما و چسبندگی‌های لگنی پر کاربردتر از سونوگرافی شکمی است. همچنین در بررسی دردهای مزمن لگن، یک ابزار کلیدی محسوب می‌شود.

🌐آیا سونوگرافی واژینال در زمان پریود امکان پذیر است⁉️

مزایای سونوگرافی اندومتریوزیس نسبت به روش‌های دیگر

تا پیش از این، لاپاراسکوپی تنها روش قطعی برای تشخیص اندومتریوز شناخته می‌شد. اما اکنون سونوگرافی‌های پیشرفته، بسیاری از ضایعات را بدون نیاز به جراحی تشخیص می‌دهند.

مزایای سونوگرافی اندومتریوزیس شامل موارد زیر است:

• غیرتهاجمی و بدون درد: برخلاف لاپاراسکوپی که نیاز به بیهوشی و برش دارد.
• هزینه کمتر: سونوگرافی نسبت به سایر روش‌ها بسیار مقرون‌ به صرفه‌تر است.
• دسترسی آسان: در اغلب مراکز تصویربرداری زنان قابل انجام است.
• ارزیابی تکرار شونده: می‌توان برای پیگیری پاسخ به درمان یا پیشرفت بیماری، آن را در فواصل منظم تکرار کرد.
• تشخیص پیش از جراحی: به جراح کمک می‌کند تا قبل از لاپاراسکوپی، دید واضح‌تری از محل و شدت ضایعات داشته باشد.

چگونگی تفسیر نتایج سونوگرافی اندومتریوزیس

برای بسیاری از بیماران، درک گزارش سونوگرافی می‌تواند گیج‌کننده باشد. این گزارش‌ها شامل اصطلاحات تخصصی پزشکی هستند که تفسیرشان به تجربه و دانش پزشک نیاز دارد. در ادامه، به زبان ساده توضیح می‌دهیم که پزشک هنگام بررسی سونوگرافی اندومتریوز به چه نکاتی توجه می‌کند و هر یک چه مفهومی دارند:

۱. تشخیص کیست اندومتریوما (Endometrioma)

یکی از شایع‌ترین یافته‌ها در سونوگرافی بیماران مبتلا به اندومتریوز، وجود کیست‌های اندومتریوما در تخمدان‌هاست. این کیست‌ها که با نام «کیست شکلاتی» نیز شناخته می‌شوند، چون حاوی مایع غلیظ و تیره‌رنگی هستند که شبیه شکلات ذوب‌شده به‌نظر می‌رسد.
در سونوگرافی، این کیست‌ها معمولا:

• دیواره‌ی یکنواخت دارند.
• محتوای داخلی آن‌ها ضخیم و یکدست است.
• ممکن است در یک یا هر دو تخمدان دیده شوند.

تشخیص درست این کیست‌ها، اولین قدم برای شناسایی اندومتریوز در مرحله تخمدانی است.

۲. چسبندگی ارگان‌ها و اختلال در حرکت آن‌ها

یکی دیگر از علائم مهمی که پزشک در سونوگرافی دنبال می‌کند، حرکت طبیعی اعضای داخلی لگن است. در شرایط طبیعی، با سونوگرافی رحم، تخمدان‌ها و روده‌ها هنگام لمس یا حرکت پروب، نسبت به هم مقداری جابه‌جا می‌شوند.
اما در بیماران مبتلا به اندومتریوز عمقی:

• این اعضا ممکن است به یکدیگر چسبیده باشند.
• حرکت طبیعی آن‌ها محدود یا کاملا متوقف شده باشد.

این وضعیت، به دلیل بافت‌های اسکار (زخم) یا چسبندگی‌هایی است که در اثر اندومتریوز به وجود آمده‌اند. عدم حرکت یا حرکت غیرطبیعی ارگان‌ها می‌تواند نشانه‌ای قوی از بیماری به حساب آید.

هرگونه سوالی درباره این سونوگرافی دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود:

۳. ضایعات اندومتریوزیس عمقی (Deep Infiltrating Endometriosis – DIE)

در برخی موارد، بافت اندومتریوز به‌صورت توده یا زائده‌هایی در عمق لگن رشد می‌کند؛ مثلا در:

• دیواره لگن
• اطراف مثانه
• پشت رحم
• روی سطح روده یا رکتوم

این ضایعات ممکن است در سونوگرافی مانند توده‌های غیرطبیعی یا نواحی متراکم دیده شوند. برای تشخیص بهتر این نوع ضایعات، پزشک ممکن است از بیمار بخواهد که آمادگی روده‌ای داشته باشد (تخلیه روده قبل از سونوگرافی) تا تصاویر واضح‌تری به‌دست آیند. در برخی موارد خاص، برای بررسی دقیق‌تر، MRI نیز توصیه خواهد شد.

۴. ارزیابی نهایی و تشخیص دقیق

باید توجه داشت که پزشک برای تشخیص قطعی، فقط به نتایج سونوگرافی اکتفا نمی‌کند. بلکه:

• گزارش سونوگرافی (مهم‌ترین گزینه)
• علائم بیمار (مانند دردهای لگنی، خونریزی‌های غیرطبیعی یا ناباروری)
• نتایج آزمایش خون (مثل CA-125 در برخی موارد)
• معاینه فیزیکی کامل

همه این موارد در کنار هم در نظر گرفته می‌شوند تا پزشک بتواند یک تشخیص نهایی و دقیق ارائه دهد. دقت بالای نتایج در نوع تشخیص پزشک تاثیر مستقیم خواهد داشت. بنابراین در انتخاب مرکز تصویربرداری خود دقت فراوانی داشته باشید.

❓سوالات متداول درباره سونوگرافی اندومتریوزیس

نتیجه گیری: تشخیص به موقع اندومتریوز با کمک سونوگرافی

سونوگرافی اندومتریوزیس، انقلابی در تشخیص سریع و کم هزینه‌ی این بیماری پنهان اما شایع است. اگر با دردهای مزمن لگنی، قاعدگی‌های شدید یا مشکلات باروری روبه‌رو هستید، مراجعه به پزشک زنان و انجام سونوگرافی دقیق در یک مرکز تخصصی، اولین قدم برای گرفتن کنترل وضعیت سلامتی شماست. با پیشرفت تکنولوژی تصویربرداری، دیگر لازم نیست سال‌ها با درد و بی‌خبری از علت آن زندگی کنید. تشخیص زودهنگام، کلید مدیریت موفق اندومتریوز است.