دکتر اعظم غیبی / انواع سونوگرافی / سونوگرافی داپلر و دلایل انجام آن
۱۱ دقیقه
سونوگرافی داپلر و دلیل انجام آن

سونوگرافی داپلر و دلایل انجام آن

آنچه می خوانید...

سونوگرافی داپلر نوعی از تصویربرداری به وسیله امواج صوتی می باشد که بدون استفاده از اشعه ایکس یا تزریق قادر به ثبت تصاویر از حرکت خون می باشد. به وسیله این سونوگرافی هر اتفاقی که درون رگ ها در حال روی دادن می باشد می توان بررسی کرد. پزشکان از طریق سونوگرافی داپلر می توانند اطلاعاتی را در خصوص انسداد وریدی، نارسایی وریدی، لخته شدن خون، نقص دریچه قلب و غیره را به دست آورد.

انواع سونوگرافی داپلر

سونوگرافی داپلر از انواع مختلفی برخوردار می باشد که می توان به موارد زیر اشاره کرد:

کالر داپلر: داپلر رنگی می تواند به نمایش دادن حرکت، سرعت و مسیر جریان خون کمک کند.

پاور داپلر: نوعی جدیدتر از داپلر رنگی می باشد که قادر به نمایش دادن جزییات بیشتری است اما نمی تواند مسیر جریان خون را نشان دهد.

داپلر داپلکس: نوعی از سونوگرافی می باشد که تصاویری استاندارد از رگ های خونی ارائه می دهد و همچنین داده های بدست آمده را بر روی نمودار می آورد.

داپلر طیفی: این نوع از سونوگرافی به جای نمایش تصاویر رنگی، تصاویر به دست آمده را به نمودار تبدیل می کند.

داپلر مداوم: در این نوع تصویربرداری داپلر جریان پیوسته ای از امواج صوتی ارسال خواهد شد که باعث می شود که اینو نوع از سونوگرافی با دقت بیشتری حرکات جریان خون را مورد بررسی قرار دهد.

دلایل استفاده از سونوگرافی داپلر چیست؟

اگر علائم DVT، مانند تورم یا درد در پای خود را دارید، ممکن است پزشک از سونوگرافی داپلر برای دیدن آنچه در حال وقوع است استفاده کند. این نوع از تصویربرداری نشان می‌دهد که جریان خون در کجا کند یا متوقف می‌شود و دکتر می تواند به وجود هرگونه لخته خون پی ببرد. از دیگر کاربردهای این نوع سونوگرافی می توان به موارد زیر اشاره کرد :

  • چک کردن جریان خون را در رگ ها، شریان ها و قلب
  • جست و جو برای یافتن رگهای باریک شده یا تنگ شده
  • به دنبال برآمدگی در شریان ( آنوریسم )
  • بررسی جریان خون از مادر به جنین در دوره بارداری

مزایا سونوگرافی داپلر

از جمله مزایای بارز سونوگرافی داپلر می توان به موارد زیر اشاره کرد:

  • این روش کاملا غیر تهاجمی می باشد.
  • کاملا بدون درد صورت می پذیرد.
  • از اشعه استفاده نمی کند.
  • قادر به نشان دادن هرگونه گرفتگی یا انسداد در ناحیه گردن ، بازوها و پاها می باشد.
  • می تواند وجود لخته خون را در رگ های پا نمایش دهد.
  • قادر به نمایش میزان و سرعت جریان خون می باشد.
  • جایگزین بسیار خوبی برای روش های تهاجمی تر می باشد.

آمادگی لازم برای انجام سونوگرافی داپلر

توصیه های دکتر اعظم غیبی در خصوص اقدامات قبل از سونوگرافی داپلر در بهترین مرکز سونوگرافی در تهران به شرح زیر می باشد:

  • در صورتی که در دو سال اخیر هرگونه تصویربرداری به وسیله اشعه ایکس انجام داده اید گزارش دهید.
  • هرگونه جواهرات و اشیا با ارزش خود را در منزل جا بگذارید.
  • پیش از انجام این فرآیند نباید سیگار بکشید.
  • هرگونه هندزفری ، عینک ، لنز چشمی را باید خارج کنید.
  • نوعی گان برای انجام این تست به شما داده خواهد شد که باید بپوشید.
  • برای انجام این تست باید تمام اشیا و زیورآلات فلزی خود را در بیاورید.
  • در صورتی که مبتلا به دیابت هستید این موضوع را به اطلاع پزشک برسانید.
سونوگرافی داپلر

چگونگی انجام سونوگرافی داپلر

  • برای انجام این تست معمولا به سمت پهلو یا پشت دراز می کشید تمامی قسمت های بدن به جز ناحیه مورد نیاز برای اسکن به وسیله یک پتو پوشیده خواهد شد. لازم است تا نوعی ژل مخصوص را برروی ناحیه مورد نظر قرار بگیرد این مسئله باعث ایجاد نوعی تماس خوب بین پروب و بدن شما می شود سپس آنرا در ناحیه مورد نظر حرکت می دهد گاهی اوقات ممکن است نیاز به فشار دادن وجود داشته باشد که کمی موجب درد خواهد شد.
  • زمانی که اسکن در حال انجام می باشد، باید خیلی بی حرکت دراز بکشید، هنگامی که مبدل روی پوست شما فشار داده می شود در امتداد بازو یا پای شما حرکت کرده و تصاویر ایجاد می کند. مبدل امواج صوتی را از طریق پوست و سایر بافت های بدن شما به رگ های خونی می فرستد. امواج صوتی از رگ های خونی منعکس و اطلاعات را برای پردازش و ضبط به رایانه ارسال می کند. ممکن است هنگام انجام این پروسه صدای جریان خون در رگ های خونی را نیز بشنوید.
  • کامپیوتر نمودارها یا تصاویری تولید می کند که جریان خون را در شریان ها و سیاهرگ ها نشان می دهد. بعد از اینکه اسکن به پایان رسید لازم است تا ژل مخصوص را با دستمال پاک کنید. این نوع تست معمولا ۳۰ دقیقه الی یک ساعت به طول می انجامد، بعضی از اسکن ها ممکن است بیشتر طول بکشند. بسته به علائم و نشانه‌های شما، ممکن است در خواست شود تا برخی از فعالیت ها و ورزش هایی که نیاز به تحرک خیلی زیادی ندارند را انجام دهید.
  • در انتهای این سونوگرافی نیازی به بستری شدن ندارد و می توانید به فعالیت های روزمره تان را انجام دهید.

تفاوت سونوگرافی داپلر با سونوگرافی معمولی

از جمله تکنولوژی هایی که به تشخیص دقیق تر و بهتر پزشکان کمک می کند سونوگرافی داپلر می باشد. این سونوگرافی همانند سونوگرافی معمولی روشی امن، غیر تهاجمی و بدون تزریق و ایجاد درد می باشد و با استفاده از اشعه ایکس انجام می شود.

داپلر با استفاده از امواج صوتی، تصویربرداری را انجام می دهد و می تواند حرکت خون در رگ های خونی را به خوبی نشان دهد؛ بنابراین با استفاده از تصویربرداری با داپلر می توان وضعیت جریان خون در رگ ها و شریان های اصلی مانند گردن، پاها و بازوها را بررسی نمود.

در سونوگرافی معمولی تصاویر به دست آمده توسط امواج صوتی از ساختار ارگان های داخلی بدن می باشد. در حالی که تصاویر داپلر با اندازه گیری امواج صوتی منعکس شده از اجزاء در حال حرکت مثل گلبول های قرمز خون به دست می آید ، که می توان آن را روشی مناسب برای سونوگرافی پستان ها در نظر گرفت. هم چنین با استفاده از سونوگرافی داپلر می توان سرعت جریان خون و ضربان قلب جنین را بررسی نمود.

بررسی قسمت های مختلف جنین در بارداری با سونوگرافی داپلر

به صورت کلی از داپلر برای تعیین جریان خون و یا وجود لخته خون استفاده می کنند. در صورتی که در بررسی های قبلی بارداری، ناهنجاری هایی مشاهده شود، سونوگرافی داپلر پیشنهاد می شود تا پزشک بتواند به صورت دقیق به بررسی جریان خون در قسمت های مختلف بدن جنین و مادر بپردازد. این نوع از تصویربرداری با توجه به اینکه کدام قسمت از ارگان های بدن را بررسی می کند، انواع مختلفی دارد که در ادامه به آن ها اشاره می کنیم:

سونوگرافی داپلر عروق رحمی : جریان خون توسط عروق رحمی به رحم مادر انتقال پیدا می کند. در زمان بارداری این عروق گشادتر می شود تا خونرسانی افزایش پیدا کند. در صورت وجود پره اکلامپسی یا مسمومیت بارداری ممکن است جریان خون عروق محدود شود که در این زمان برای ارزیابی جریان خون از سونوگرافی داپلر استفاده می کنند.

سونوگرافی داپلر عروق بند ناف : خون رسانی از جفت به جنین توسط شریان بند ناف صورت می گیرد. با استفاده از سونوگرافی داپلر می توان جریان خون، اکسیژن دریافتی جنین و مواد مغذی را مشخص نمود. معمولا در بارداری دو قلویی یا چند قلویی میزان رشد جنین کند می شود و ممکن است جریان خون شریان بند ناف کاهش پیدا کند که با وجود این شرایط سونوگرافی داپلر باید انجام شود. به منظور کسب اطلاعات بیشتر در مورد سونوگرافی بارداری دو قلو می توانید این مقاله از سایت را مطالعه نمایید.

سونوگرافی داپلر شریان مغز: با سونوگرافی داپلر می توان میزان خون رسانی به مغز جنین را بررسی نمود. از این سونوگرافی در مواردی که جنین تحت تاثیر کم خونی باشد استفاده می شود.

سونوگرافی داپلر داکتوس ونوس: از جمله سونوگرافی های غیرمعمول می باشد که به همراه سایر بررسی ها در ۳ ماه اول بارداری برای کشف اختلالات کروموزومی جنین و یا ارزیابی ورید نافی که خون را به قلب جنین انتقال می دهد، صورت می گیرد.

با وجود چه علائمی نیاز به سونوگرافی داپلر احساس می شود ؟

ممکن است نیاز به سونوگرافی داپلر در صورت بروز علائم کاهش جریان خون و یا بیماری های قلبی احساس شود. این علائم با توجه به شرایط ایجاد کننده در هر بیمار متفاوت می باشد. در ادامه برخی از شرایط و علائم جریان خون معرفی شده است:

علائم بیماری شریانی محیطی (PAD):

  • ضعف در پاها
  • تهوع
  • گرفتگی عضلات ساق پا هنگام راه رفتن و با بالا رفتن از پله ها ، همچنین گرفتگی دردناک عضلات باسن
  • احساس سرما در پاها
  • براق شدن و یا تغییر رنگ پوست پا

علائم مشکلات قلبی:

  • تنگی نفس
  • خستگی
  • تورم در شکم و یا پاها

در صورتی که یکی از این موارد را داشته باشید:

  • سابقه سکته
  • وارد شدن صدمه به رگ های خونی
  • زمانی که در حال درمان اختلال جریان خون می باشید.
  • در شرایطی که باردار هستید و پزشک مشکوک به مشکل جریان خون در نوزاد متولد نشده باشد.
  • در صورتی که باردار باشید و جنین کوچک تر از مرحله بارداری باشد و یا از نظر سلامتی مشکل خاصی وجود داشته باشد. ( فشار خون بالا می تواند روی زنان باردار و جنین تاثیر بگذارد. )

سوالات متداول

لوگو دکتر اعظم غیبی

مرکز سونوگرافی و رادیولوژی طنین

دکتر اعظم غیبی
متخصص رادیولوژی، سونوگرافی، MRI و CT scan
فلوشیپ تصویربرداری پستان، زنان، بارداری
CERTIFICATION اکوکاردیوگرافی جنین و FMF انگلستان

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

three × one =