سونوگرافی بارداری دوقلو بهترین راه برای بررسی سلامت و رشد هر دو جنین در طول بارداری است. با این سونوگرافی، پزشک میتواند نوع جفت، تعداد کیسههای اطراف جنینها و جریان خون هر دو جنین را بهطور دقیق بررسی کند. این اطلاعات کمک میکند تا خطرات احتمالی مانند کاهش رشد یا پیچخوردگی بند ناف بهموقع شناسایی شوند. انجام منظم سونوگرافی دوقلو باعث میشود مراقبتها دقیقتر و ایمنتر باشد. اگر میخواهید بدانید چه چیزهایی در بارداری دوقلو با سونوگرافی قابل بررسی است و چگونه سلامت جنینها کنترل میشود، ادامه مقاله را از دست ندهید.
انواع سونوگرافی در بارداری دوقلو
متخصص زنان اگر به بارداری دو قلو شک داشته باشد برای ارزیابی بیشتر و تشخیص دقیق، انجام سونوگرافی را تجویز میکند. بهترین زمان برای تشخیص بارداری دوقلو با سونوگرافی سه ماه اول است. پس از انجام سونوگرافی و تشخیص بارداری دوقلو و یا چند قلویی، پزشک میتواند همسان و یا غیر همسان بودن جنین را تعیین کند. آزمایش سونوگرافی به دلایل گوناگون انجام میشود، بنابراین انجام سونوگرافی در دوران بارداری ضروری است. در ادامه این مطلب به بررسی انواع سونوگرافیهای لازم در بارداری دوقلوی اشاره خواهیم کرد:
سونوگرافی غربالگری سندروم داون
قدرت تشخیص برای سندرم داون در دوقلوها طی این نوع سونوگرافی با توجه به سن مادر حدود ۷۵% است. بطور تئوریک در بارداریهای دوقلو سطح مارکرهای بیوشیمیایی دو برابر بیشتر از تک قلو است. همچنین ریسک اختلالات آنوپلوئیدی در بارداریهای دوقلو دو برابر است.
سونوگرافی بررسی سلامت جنینها
یکی از آزمایشهایی که پس از بارداری جهت تشخیص سلامت جنین باید انجام شود، سونوگرافی است که در بارداریهای تک قلو هر سه ماه یکبار توصیه میشود اما در بارداریهای چند قلو به دلیل اینکه جزء بارداریهای پرخطر محسوب میشوند ممکن است تعداد دفعات سونوگرافی بیشتری تجویز شود.

دلایل تجویز سونوگرافی بارداری دوقلو
برخی علائم در بارداری نشان دهنده دوقلو یا چند قلو بودن جنینها است بنابراین پزشک متخصص با مشاهده برخی علائم، انجام سونوگرافی برای تشخیص دوقلو بودن جنینها را تجویز میکند این علائم عبارتند از:
- خستگی مفرط: احساس خستگی مفرط و درد شدید مادر در ابتدای بارداری یکی از دلایل تجویز سونوگرافی برای تشخیص جنین دوقلو است.
- تهوع فراوان: یکی از علائم اصلی بارداری چند قلو افزایش دفعات استفراغ ، نفخ و افزایش فشار خون است.
- افزایش وزن: افزایش وزن زیاد و برآمدگی غیر طبیعی شکم مادر به نسبت سایر زنان باردار نیز از علائم بارز جنین چند قلو است.
- بالا رفتن شدید ضربان قلب: ضربان قلب زن باردار با جنین دوقلو بسیار بیشتر از ضربان قلب مادر در بارداری تک جنین است. بنابراین پزشک متخصص به منظور تشخیص دقیق تعداد جنینها سونوگرافی را تجویز میکند.
🌐تشخیص بارداری پوچ با سونوگرافی چگونه انجام میشود❓
نکات قابل ارزیابی در سونوگرافی بارداری دوقلو
مواردی که در سونوگرافی بارداریهای دوقلو مورد ارزیابی قرار میگیرند عبارتند از:
- مشخص کردن جنسیت جنینها با سونوگرافی تعیین جنسیت
- تعیین سن جنینها و برنامه ریزی جهت زمان زایمان
- بررسی کیسه یا کیسههای آمنیوتیک
- یافتن محل جفتها و بند ناف
- بررسی ناهنجاریهای احتمالی در جنینها
سونوگرافی تشخیص دوقلویی
مواردی که در سونوگرافی بارداری دوقلو بررسی میشود
سونوگرافی بارداری دوقلو فقط برای دیدن تعداد جنینها نیست، بلکه اطلاعات بسیار مهمی درباره سلامت جنینها و روند بارداری در اختیار پزشک قرار میدهد. مهمترین مواردی که در این سونوگرافی بررسی میشوند عبارتاند از:
بررسی نوع جفت در بارداری دوقلو
در سونوگرافی بارداری دوقلو مشخص میشود که هر جنین جفت جداگانه دارد یا هر دو از یک جفت مشترک تغذیه میکنند. این موضوع اهمیت زیادی در میزان خطر بارداری دارد. بارداریهایی با جفت مشترک معمولاً نیاز به بررسی و سونوگرافیهای منظمتری دارند. تشخیص نوع جفت معمولاً در سهماهه اول دقیقتر انجام میشود.
بررسی تعداد کیسههای اطراف جنینها
جنینها داخل کیسههایی پر از مایع قرار دارند که از آنها محافظت میکند. در سونوگرافی بارداری دوقلو مشخص میشود که هر جنین کیسه جداگانه دارد یا هر دو در یک کیسه هستند. داشتن کیسههای جدا معمولاً ایمنتر است. این بررسی به پزشک کمک میکند خطرات احتمالی بارداری را بهتر پیشبینی کند.
بررسی رشد هر جنین به صورت جداگانه
در بارداری دوقلو ممکن است رشد یکی از جنینها کندتر از دیگری باشد. با سونوگرافی، اندازه، وزن و رشد هر جنین بهطور جداگانه بررسی میشود. این کار کمک میکند مشکلات رشد زودتر تشخیص داده شوند. تشخیص بهموقع باعث میشود اقدامات لازم سریعتر انجام شود.
بررسی بند ناف و خونرسانی جنینها
در سونوگرافی بارداری دوقلو، وضعیت بند ناف و میزان خونرسانی به هر جنین بررسی میشود. این موضوع بهویژه در بارداریهایی که جنینها جفت مشترک دارند اهمیت بیشتری دارد. بررسی خونرسانی نشان میدهد آیا مواد غذایی و اکسیژن کافی به جنینها میرسد یا خیر. این ارزیابی نقش مهمی در سلامت جنینها دارد.
تشخیص زودهنگام خطرات احتمالی
سونوگرافی بارداری دوقلو به شناسایی زودهنگام برخی مشکلات کمک میکند. از جمله این مشکلات میتوان به اختلاف رشد جنینها، کاهش خونرسانی یا درهمپیچیدگی بند ناف اشاره کرد. تشخیص زودهنگام باعث میشود بارداری با دقت بیشتری مدیریت شود. این موضوع نقش مهمی در کاهش عوارض بارداری دارد.

نحوه تشخیص بارداری دوقلو با سونوگرافی
بارداری دوقلویی به دلیل بالا بودن درصد خطر و عوارض، نیازمند نظارت دقیق و پیگیری مکرر است. ارزیابی حجم مایع آمنیوتیک، اولتراسوند رشد جنین، سرعت سنجی داپلر موارد مهم و تشخیصی در بارداری دوقلویی است. طی معاینه اولتراسوند قبل از تولد، پزشک، اندازه سر، شکم و پاهای هر جنین را بررسی میکند. سپس وزن هر نوزاد محاسبه میشود. در نتیجه سن بارداری تعیین میشود.
ارزیابی تطابق جریان خون در هر گردش خون جنین با اولتراسوند از هر کیسه مایع آمنیوتیک انجام میشود. در نتایج سونوگرافی باید یک استراتژی قابل اعتماد جهت شناسایی دوقلوها وجود داشته باشد. عواملی که در تشخیص تصاویر جنینها میتواند مفید باشد عبارت است از:
- موقعیت قرار گرفتن جنین و جفت (چپ، راست و یا بالا، پایین)
- جنسیت جنینها و هرگونه عاملی که بتوان آنها را به درستی تفکیک نمود.
شناسایی جنینها به خصوص در مواردی که جنسیت یکسان دارند در مراحل ارزیابی بعدی بسیار اهمیت دارد بنابراین در نوشتن گزارش سونوگرافی جنینهای دوقلو باید به تمام مواردی که در سونوگرافیهای بعدی میتواند کمک کننده باشد و به عنوان راهنما استفاده شود باید اشاره کرد.
🌐 قیمت سونوگرافی بارداری به چه مواردی بستگی دارد ❓
تشخیص دوقلوهای همسان در سونوگرافی
تشخیص دوقلوهای همسان ( مونوزیگوتیک) معمولاً از طریق سونوگرافی در مراحل اولیه بارداری انجام میشود. یکی از اولین نشانهها، مشاهده یک کیسه آب (ساک حاملگی) با دو جنین در داخل آن است. در این حالت، دوقلوها جفت مشترک دارند اما ممکن است هر کدام کیسه آمنیونی جداگانه داشته باشند. در سونوگرافی سه ماهه اول، متخصص سونوگرافی به دنبال بررسی ضخامت غشایی بین جنینها و تعداد جفتها میگردد. اگر غشا نازک باشد و جفت مشترک دیده شود، احتمال دوقلوهای همسان بیشتر است. همچنین بررسی دقیق ساختارهای جنینی و شباهتهای آناتومیکی، مانند اندازه، ضربان قلب و حرکات مشابه، به تأیید تشخیص کمک میکند.
در مراحل پیشرفتهتر بارداری، تشخیص دوقلوهای همسان ممکن است سختتر شود، اما همچنان اندازهگیریها و بررسی رشد جنینها میتواند نشانهای از همسان بودن باشد. در برخی موارد، در صورت شک، تستهای ژنتیکی پس از تولد انجام میشود تا شباهتهای ژنتیکی تأیید شود. سونوگرافی ابزاری موثر برای پایش رشد و سلامت دوقلوهاست و تشخیص زودهنگام میتواند به مدیریت بهتر بارداری و پیشگیری از عوارض احتمالی کمک کند.
بهترین مرکز سونوگرافی در تهران
مرکز سونوگرافی و رادیولوژی تخصصی طنین
دکتر اعظم غیبی
متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
فلوشیپ تصویربرداری پستان، زنان و بارداری
سونوگرافی تخصصی جنین، اکوکاردیوگرافی جنین و بررسی اندومتریوزیس
📍 نشانی: تهران، سعادتآباد، چهارراه سرو، ضلع جنوب غربی، پلاک ۶۲، طبقه اول
📞 تلفن تماس: ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۰۱ – ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۲۳
📱 شماره همراه: ۰۹۳۵۱۰۰۱۳۶۵
🕒 ساعات کاری: همهروزه ۱۰:۰۰ تا ۲۱:۰۰ (با تعیین وقت قبلی)
📲 اینستاگرام: @drgheybi_tanin.sonography
تشخیص دوقلوهای ناهمسان در سونوگرافی
تشخیص دوقلوهای ناهمسان (دی زایگوتیک ) در سونوگرافی معمولاً در سه ماهه اول بارداری انجام میشود. یکی از نشانههای اصلی این نوع دوقلوها، مشاهده دو کیسه آب (ساک حاملگی) جداگانه است که هر یک دارای جفت مجزا یا دو جفت مستقل هستند. این ویژگی، که به آن دوقلوهای دیکوریونیک گفته میشود، نشاندهنده این است که هر جنین از یک تخمک جداگانه تشکیل شده است. در سونوگرافی، متخصص اندازهگیری دقیق ضخامت غشا بین جنینها را انجام میدهد. در دوقلوهای ناهمسان، این غشا معمولاً ضخیمتر از دوقلوهای همسان است. علاوه بر این، ممکن است اندازه و رشد جنینها متفاوت باشد که به دلیل تفاوتهای ژنتیکی بین آنها است.
همچنین در مراحل بعدی بارداری، اختلاف در میزان مایع آمنیوتیک اطراف هر جنین یا تفاوت در اندازه اندامها میتواند نشانهای از دوقلوهای ناهمسان باشد. در برخی موارد، جنینها ممکن است جنسیت متفاوتی داشته باشند که به طور قطعی نشان دهنده ناهمسان بودن آنها است. تعیین جنسیت دو قلوهای ناهمسان از طریق سونوگرافی اهمیت زیادی دارد، زیرا میتواند به پزشک در برنامه ریزی بهتر برای مدیریت بارداری کمک کند و خطرات احتمالی مرتبط با دوقلوزایی را کاهش دهد.

تعداد سونوگرافیها در بارداری دوقلو
در خانمهایی که دوقلو باردار هستند و جنینهای آنها سالم و بدون هیچ گونه عارضه ای هستند سونوگرافیهای که در ادامه اشاره میشود پیشنهاد میشود:
- سه ماههی اول (یک سونوگرافی دقیق و جامع)
- سهماههی دوم به بعد هر چهار هفته یک سونوگرافی
- دوقلوهای مونوکوریون یک سونوگرافی در سه ماههی اول و پس از ۱۶ هفتگی هر ۲ هفته یک سونوگرافی
- دوقلوهای دوکوریونی یک سونوگرافی در سه ماههی اول، سونوگرافی دوم در هفتهی ۲۰ بارداری و سپس هر ۴ هفته یکبار
مواردی که اشاره شد در مورد جنینهای سالم و بدون عارضه است، در صورت هرگونه عارضه و یا بارداری پر خطر ممکن است تعداد سونوگرافیهای بیشتری پیشنهاد شود.
اگر نیاز به مشاوره تخصصی دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود:
سوالات متداول سونوگرافی بارداری دوقلو
دوقلوزایی معمولاً از هفته ۶ تا ۸ بارداری در سونوگرافی واژینال یا شکمی قابل تشخیص است. در این مرحله، ممکن است دو کیسه حاملگی یا دو ضربان قلب دیده شود.
نه. دوقلوهای ناهمسان همیشه در کیسههای جداگانه هستند. اما دوقلوهای همسان میتوانند در یک کیسه (مونوآمنیوتیک) یا در دو کیسه جداگانه (دیآمنیوتیک) باشند. این موضوع با سونوگرافی مشخص میشود.
بله. معمولاً از هفته ۱۸ تا ۲۰، سونوگرافی میتواند جنسیت هر جنین را تشخیص دهد. اگر جنسیت جنینها متفاوت باشد، قطعاً دوقلوها ناهمسان هستند.
بله. علاوه بر سونوگرافی، آزمایشهای غربالگری و بررسی دقیقتر وضعیت مادر و جنینها توصیه میشود تا از سلامت بارداری اطمینان حاصل شود.
نتیجه گیری
سونوگرافی بارداری دوقلو تنها آزمایش تشخیصی دقیق است که میتواند تعداد جنینها را تعیین کند. این سونوگرافی در هفته پنجم معمولا از طریق واژن مشخص شود. در مرحله اول تنها کیسه آبهای خالی قابل مشاهده است. اما در هفته ششم صدای قلب جنینها شنیده میشود. در بارداریهای چند قلو به دلیل اینکه جزء بارداریهای پرخطر محسوب میشوند ممکن است تعداد دفعات سونوگرافی بیشتری تجویز شود.
