سونوگرافی رحم برای تشخیص چه مواردی استفاده می‌شود

آیا تا به حال پزشک به شما توصیه کرده «سونوگرافی رحم» انجام دهید و برایتان سوال شده باشد این آزمایش دقیقا چه چیزی را بررسی می‌کند؟ یا شاید درگیر علائمی مانند خونریزی‌های غیر طبیعی یا دردهای لگنی هستید و در جستجوی راهی مطمئن برای کشف علت آن می‌گردید. سونوگرافی رحم یکی از دقیق‌ترین و بی‌خطرترین روش‌های تصویربرداری در پزشکی زنان است که به کمک آن می‌توان بسیاری از مشکلات رحمی و تخمدانی را به‌موقع شناسایی و درمان کرد.در این مقاله از نحوه انجام آن تا موارد کاربرد، آمادگی‌های لازم، تفسیر نتایج سونوگرافی رحم را با هم بررسی خواهیم کرد. اگر می‌خواهید با خیالی آسوده برای سونوگرافی اقدام کنید و به دنبال یک مرکز سونوگرافی معتبر می‌گردید تا پایان مقاله ما را همراهی کنید.

سونوگرافی رحم چیست؟

سونوگرافی رحم یکی از روش‌های تصویربرداری غیر تهاجمی و بدون درد است که با استفاده از امواج صوتی، تصویری دقیق از رحم، تخمدان‌ها و سایر ساختارهای لگنی ارائه می‌دهد. این روش کاربرد گسترده‌ای در تشخیص و پیگیری بسیاری از بیماری‌های زنان دارد. برخلاف روش‌های تهاجمی، سونوگرافی رحم برای بدن ضرری ندارد و حتی در دوران بارداری نیز ایمن تلقی می‌شود.

انواع سونوگرافی رحم

سونوگرافی رحم به دو روش اصلی انجام می‌شود:

۱. سونوگرافی شکمی (Abdominal Ultrasound)

در این روش، پروب دستگاه سونوگرافی به صورت سطحی روی پوست ناحیه پایین شکم قرار می‌گیرد. امواج صوتی از طریق پوست و بافت‌های زیرین به رحم و تخمدان‌ها می‌رسند و بازتاب آن‌ها توسط پروب دریافت می‌شود تا تصویر این نواحی ساخته شود. برای گرفتن تصاویر واضح و دقیق، بیمار باید مثانه‌اش پر باشد؛ زیرا مثانه پر مانند یک پنجره صوتی عمل می‌کند و امکان مشاهده بهتر اندام‌های لگنی را فراهم خواهد کرد. این روش غیرتهاجمی، راحت و بدون درد است و معمولا برای معاینات اولیه و در مواردی که سونوگرافی واژینال مناسب نباشد، کاربرد دارد.

۲. سونوگرافی واژینال (Transvaginal Ultrasound)

در سونوگرافی ترانس واژینال، پروب باریکی به داخل واژن وارد می‌شود و به دلیل نزدیکی بسیار بیشتر به رحم و تخمدان‌ها، تصاویر با وضوح و دقت بالاتری نسبت به سونوگرافی شکمی به دست می‌آید. این نزدیکی باعث می‌شود جزئیات دیواره رحم، ضخامت آندومتر، فولیکول‌های تخمدان و سایر ساختارهای لگنی به خوبی قابل مشاهده باشند. سونوگرافی واژینال برای بررسی‌های دقیق‌تر، به خصوص در موارد ناباروری، خونریزی‌های غیرطبیعی و پیگیری بیماری‌های رحمی توصیه می‌شود.

بیشتر بخوانید: آیا سونوگرافی واژینال در زمان پریود امکان پذیر است؟

دلیل انجام سونوگرافی رحم

سونوگرافی رحم در موارد بسیار زیادی پیشنهاد می‌شود که برخی از مهمترین آنها عبارتند از:

بررسی توده‌های رحمی: سونوگرافی رحم برای شناسایی و ارزیابی توده‌های مختلف خوش خیم یا بدخیم استفاده می‌شود.

تشخیص التهابات و عفونت‌ها: می‌توان التهابات و عفونت‌های مختلفی که ممکن است رحم را تحت تاثیر قرار دهند، شناسایی کرد.

ارزیابی خونریزی غیر طبیعی واژینال: با سونوگرافی رحم می‌توان علل خونریزی‌های غیر طبیعی واژینال را شناسایی کرد.

ریشه یابی مشکلات نازایی: در مواردی که زوجین مشکلات نازایی دارند، سونوگرافی رحم می‌تواند به دنبال شناسایی علائم و عواملی باشد که ممکن است توانایی باروری را تحت تاثیر قرار داده باشند.

ارزیابی تغییرات ناخواسته در رحم: سونوگرافی تخصصی اندومتریوزیس می‌تواند برای ارزیابی تغییرات ناخواسته مانند ضخامت غیر طبیعی دیواره رحم استفاده شود.

ارزیابی ناهنجاری‌ها: سونوگرافی رحم ممکن است برای ارزیابی ناهنجاری‌های سایر اعضای داخلی مانند تشخیص بارداری خارج از رحم یا تشخیص بیماری‌های سایر اعضای داخلی استفاده شود.

پیشگیری و ارزیابی در دوره بارداری: در دوران بارداری، سونوگرافی رحم برای پیگیری رشد جنین، ارزیابی سلامت رحم و مشکلات مرتبط با بارداری مورد استفاده قرار گیرد.

بررسی عملکرد IUD: زنانی که به منظور پیشگیری از بارداری از دستگاه IUD استفاده می کنند به منظور بررسی عملکرد آن می توانند از سونوگرافی رحم استفاده کنند.

بررسی دلیل سقط: زنانی که دچار سقط  جنین شده‌اند با انجام سونوگرافی می‌توانند دلایل آن را بررسی و شناسایی کنند.

برای اینکه دلیل هر عارضه رحمی به درستی تشخیص داده شود در مرحله اول سونوگرافی رحم باید توسط متخصص و در مرکزی مجهز و تخصصی انجام شود تا تصاویری واضح و بدون شبهه به دست پزشک برسد.

اطلاعات تماس بهترین مرکز سونوگرافی تهران

آمادگی لازم قبل از سونوگرافی رحم

آمادگی بیمار برای سونوگرافی رحم بسته به نوع روش انجام آن متفاوت است و رعایت نکات زیر می‌تواند به افزایش دقت و کیفیت تصاویر کمک کند:

۱. آمادگی برای سونوگرافی شکمی

• مثانه باید پر باشد: در سونوگرافی تخمدان و رحم، بیمار معمولا باید ۶۰۰ تا ۸۰۰ میلی‌لیتر آب (حدود ۳ تا ۴ لیوان) را حدود یک ساعت قبل از انجام سونوگرافی بنوشد و تا زمان انجام آزمایش مثانه را تخلیه نکند. مثانه پر به عنوان پنجره صوتی به شفافیت تصاویر رحم و تخمدان‌ها کمک می‌کند.
• پوشیدن لباس راحت: لباس‌های آزاد و راحت برای دسترسی آسان به ناحیه شکم توصیه می‌شود.
• اطلاع‌رسانی درباره داروها: مصرف داروهای خاص یا داشتن شرایط پزشکی خاص (مثل حاملگی یا جراحی‌های اخیر) را به پزشک اطلاع دهید.

۲. آمادگی برای سونوگرافی واژینال

• مثانه باید خالی باشد: برخلاف سونوگرافی شکمی، در این روش داشتن مثانه پر باعث کاهش راحتی بیمار می‌شود و باید مثانه تخلیه شده باشد.
• زمان بندی انجام: بهتر است سونوگرافی واژینال در روزهای بدون خونریزی قاعدگی انجام شود، مگر در شرایط اورژانسی یا به دستور پزشک باشد.
• اطلاع از سابقه پزشکی: هرگونه سابقه جراحی رحمی، عفونت یا بیماری‌های مربوط به لگن باید پیش از انجام سونوگرافی گزارش شود.
• آرامش و همکاری بیمار: در این روش، به دلیل ورود پروب به داخل واژن، رعایت آرامش و همکاری بیمار مهم است تا تصاویر با کیفیت به دست آید.
• اطلاع از مشکلات: در صورت وجود عفونت فعال یا التهاب واژن، ممکن است انجام سونوگرافی واژینال به تعویق بیفتد.

بیشتر بخوانید: تشخیص کیست تخمدان با سونوگرافی چگونه انجام می‌شود؟

سونوگرافی رحم چه بیماری‌هایی را تشخیص می‌دهد؟

سونوگرافی رحم ابزار بسیار مثری در تشخیص بیماری‌های رایج زنان است، از جمله:

۱. فیبروم رحم

توده‌های خوش‌خیم عضلانی که ممکن است باعث خونریزی یا درد شوند.

۲. پولیپ آندومتر

رشد بیش از حد پوشش داخلی رحم که با خونریزی‌های غیرطبیعی همراه است.

۳. آدنومیوز

وضعیتی که در آن بافت آندومتر به عضله رحم نفوذ می‌کند و منجر به درد و خونریزی می‌شود.

۴. کیست تخمدان

در سونوگرافی رحم می‌توان کیست‌ها و فولیکول‌های تخمدانی را به‌وضوح مشاهده کرد.

۵. آندومتریوز

گرچه تشخیص قطعی و درمانی اندومتریوز با لاپاراسکوپی انجام می‌شود، اما سونوگرافی واژینال در پیگیری و شناسایی ضایعات عمقی مفید است.

سونوگرافی رحم در دوران بارداری

در سه ماهه اول بارداری، سونوگرافی واژینال برای ارزیابی وضعیت جنین، محل قرارگیری ساک بارداری و بررسی بارداری خارج‌ رحمی استفاده می‌شود. در سه ماهه‌های بعدی، از سونوگرافی بارداری از نوع شکمی برای بررسی رشد جنین، جفت، مایع آمنیوتیک و موقعیت جنین بهره گرفته می‌شود.

سونوگرافی رحم مزایای بسیاری از جمله بی خطر بودن تا کمک به تشخیص دقیق بیماری‌های زنان و چکاپ دوره بارداری دارد. برای اینکه از این مزیت‌ها بهره مند شوید باید به یک مرکز معتبر مراجعه کنید. برای دریافت نوبت از مرکز سونوگرافی طنین همین حالا اقدام کنید.

سوالات متداول درباره سونوگرافی رحم

نتیجه گیری

سونوگرافی رحم یکی از روش‌های دقیق، ایمن و موثر در بررسی سلامت رحم و تخمدان‌هاست. این روش نه تنها به تشخیص بیماری‌های رایج کمک می‌کند بلکه در دوران بارداری و درمان ناباروری نیز نقش کلیدی دارد. با آگاهی از روند انجام، آمادگی لازم و مزایای این روش، می‌توانید با اطمینان بیشتری به پزشک مراجعه کرده و اقدامات لازم را انجام دهید.