سونوگرافی معده یکی از روشهای تصویربرداری پزشکی است که با استفاده از امواج فراصوتی، تصاویر سهبعدی از معده و سایر اعضای اطراف آن را تولید میکند. این روش معمولاً برای تشخیص مشکلات معده مانند التهاب، زخم، تومور و یا انسدادهای معده مورد استفاده قرار میگیرد. همچنین، سونوگرافی معده ممکن است برای ارزیابی علایمی مانند درد شکم، سوءهاضمه، یا تورم در ناحیه معده تجویز شود. در ادامه این مقاله به بررسی مزایا ، کاربرد، نحوه انجام و بسیاری از موارد مرتبط با آن میپردازیم. پس تا انتها همراه ما باشید.
سونوگرافی معده چیست؟
سونوگرافی معده یک نوع تصویربرداری پزشکی است که برای بررسی معده و سایر اندامهای داخلی شکم استفاده میشود. در این روش، از امواج صوتی با فرکانس بالا (اولتراسوند) برای ایجاد تصاویر از داخل بدن استفاده میشود. سونوگرافی شکم و اختصاصا معده، به پزشکان کمک میکند تا بدون نیاز به جراحی، ساختارها و بافتهای داخلی را ببینند. برخلاف روشهایی مانند سی تی اسکن که از اشعه یونیزان استفاده میکنند، در این روش هیچگونه اشعه مضری به بدن وارد نمیشود و در بسیاری از موارد، سونوگرافی میتواند اولین قدم تشخیصی باشد.

کاربرد سونوگرافی معده چیست؟
کاربرد سونوگرافی معده در تشخیص و ارزیابی انواع مشکلات معده بسیار گسترده است. سونوگرافی معده میتواند به عنوان یک ابزار ارزیابی پیش از عمل جراحی مورد استفاده قرار گیرد و همچنین در پیگیری درمانهای مختلف نیز کاربرد دارد. در دنیای امروز بسیاری از بیماری ها با استفاده از این روشهای سونوگرافی قابل تشخیص هستند که مهمترین کاربردهای این روش تشخیصی عبارتند از:
📌 تشخیص تودهها و ضایعات معده
سونوگرافی معده امکان بررسی ضخامت غیرطبیعی دیواره و شناسایی تودهها یا ضایعات مشکوک را فراهم میکند و در صورت لزوم، بیمار برای بررسیهای تکمیلی ارجاع داده میشود.
📌 بررسی پانکراس و رودهها بهصورت همزمان
با توجه به مجاورت معده با پانکراس و بخشهایی از روده، پزشک میتواند در حین سونوگرافی وضعیت این اندامها را نیز ارزیابی کرده و برخی بیماریهای مرتبط را تشخیص دهد.
📌 کمک به تشخیص التهاب آپاندیس
در مواردی که درد شکمی منشأ مشخصی ندارد، سونوگرافی میتواند به رد یا تأیید التهاب آپاندیس، بهویژه در کودکان و نوجوانان، کمک کند. سونوگرافی آپاندیس نیز این کاربرد را در موارد تخصصی تر خواهد داشت.
📌 ارزیابی زخمها، انسدادها و اختلالات حرکتی معده
این روش در تشخیص برخی زخمها، انسدادها، التهابات و اختلالات حرکتی معده دقت قابلتوجهی دارد و نقش مهمی در تصمیمگیری درمانی پزشک ایفا میکند.

🌐سونوگرافی کبد چرب چگونه انجام میشود❓
نحوه انجام سونوگرافی معده
انجام مراحل سونوگرافی سینه به شرح زیر است:
مرحله اول: قرارگیری بیمار روی تخت سونوگرافی
در ابتدای سونوگرافی معده، بیمار روی تخت مخصوص دراز میکشد. معمولا وضعیت به پشت است، اما در برخی موارد پزشک از بیمار میخواهد کمی به پهلو بچرخد تا دید بهتری از معده ایجاد شود. این تغییر وضعیت به بررسی دقیقتر بخشهای مختلف معده کمک میکند. بیمار در تمام این مرحله احساس راحتی خواهد داشت.
مرحله دوم: استفاده از ژل مخصوص سونوگرافی
پس از قرارگیری صحیح بیمار، ژل مخصوص سونوگرافی روی قسمت فوقانی شکم قرار داده میشود. این ژل باعث انتقال بهتر امواج صوتی از دستگاه به بدن میشود. وجود ژل برای بهدست آوردن تصاویر واضح و دقیق ضروری است. ژل کاملاً بیضرر بوده و در پایان کار پاک میشود.
مرحله سوم: بررسی معده با پروب دستگاه
پزشک یا تکنسین، پروب سونوگرافی را بهآرامی روی ناحیه شکم حرکت میدهد. با تغییر زاویه پروب، قسمتهای مختلف معده و نواحی اطراف آن بررسی میشود. در این مرحله ممکن است فشار خفیفی روی شکم احساس شود که طبیعی است. این فشار معمولاً بدون درد و کوتاهمدت است.
مرحله چهارم: مشاهده تصاویر و ثبت اطلاعات
در حین انجام سونوگرافی، تصاویر بهصورت زنده روی مانیتور دستگاه نمایش داده میشوند. پزشک با مشاهده این تصاویر، ضخامت دیواره معده، حرکات معده و وجود ضایعات احتمالی را ارزیابی میکند. در صورت نیاز، اندازهگیریهای لازم ثبت میشود. این اطلاعات نقش مهمی در تشخیص بیماری دارند.
مرحله پنجم: پایان سونوگرافی و بازگشت به فعالیت عادی
پس از اتمام بررسیها، ژل از روی پوست پاک میشود و سونوگرافی به پایان میرسد. این فرایند زمان کوتاهی دارد و بیمار بلافاصله میتواند به فعالیتهای روزمره خود بازگردد. نیازی به مراقبت خاص یا استراحت بعد از سونوگرافی وجود ندارد. نتیجه بررسیها معمولاً در مدت کوتاهی آماده میشود.
بهترین مرکز سونوگرافی در تهران
مرکز سونوگرافی و رادیولوژی تخصصی طنین
دکتر اعظم غیبی
متخصص رادیولوژی و سونوگرافی
فلوشیپ تصویربرداری پستان، زنان و بارداری
سونوگرافی تخصصی جنین، اکوکاردیوگرافی جنین و بررسی اندومتریوزیس
📍 نشانی: تهران، سعادتآباد، چهارراه سرو، ضلع جنوب غربی، پلاک ۶۲، طبقه اول
📞 تلفن تماس: ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۰۱ – ۰۲۱۲۲۱۴۲۵۲۳
📱 شماره همراه: ۰۹۳۵۱۰۰۱۳۶۵
🕒 ساعات کاری: همهروزه ۱۰:۰۰ تا ۲۱:۰۰ (با تعیین وقت قبلی)
📲 اینستاگرام: @drgheybi_tanin.sonography
مزایای سونوگرافی معده
سونوگرافی معده مزایای قابل توجهی را به همراه دارد که از مهم ترین آنها عبارتند از:
این روش به صورت غیر تهاجمی انجام میشود، به این معنی که نیازی به وارد کردن سوزن یا ابزارهای دیگر به داخل بدن نیست. که باعث میشود برای بیماران راحتتر باشد و بازیابی آنها سریعتر انجام شود. از همه مهم تر بیمار هیچگونه دردی را احساس نمیکند.
- غیرتهاجمی و بدون درد و بدون نیاز به ورود سوزن یا ابزار به داخل بدن
- انجام تصویربرداری با امواج فراصوت و بدون پرتو یونیزان و بدون اشعه مضر
- ایمنی بالا و مناسب برای کودکان، سالمندان و حتی زنان باردار
- بررسی دقیق بافتهای نرم با امکان مشاهده دیواره معده و تغییرات آن
- سرعت بالا در انجام و دریافت نتیجه و کمک به تشخیص سریعتر بیماری
- دقت مناسب در شناسایی اختلالات معده از جمله التهاب، انسداد و ضایعات مشکوک
- هزینه کمتر نسبت به CT و MRI و گزینهای مقرون به صرفه برای بیماران
🌐سونوگرافی آندوسکوپیک چیست و چه کاربردی دارد❓
آمادگی های قبل از سونوگرافی معده
برای انجام سونوگرافی معده باید به مراقبتهای آن دقت داشته باشید. رعایت برخی از این مراقبتها باعث می شود، نتایج به دست آمده دقیق تر باشد. مهم ترین اقدامات اولیه برای انجام سونوگرافی معده عبارتند از:
- برای انجام این تکنیک باید حتما ناشتا باشید. به همین خاطر از ۸ تا ۱۲ ساعت قبل از انجام سونوی معده از خوردن غذا خودداری کنید.
- خوردن غذاهای چرب تا یک روز قبل از سونوگرافی معده ممنوع است.
- پیش از انجام سونوگرافی، انواع پرونده های پزشکی مربوط به پروسه درمان خود را آماده کنید.

محدودیتهای سونوگرافی معده
سونوگرافی معده ممکن است برای بررسی دقیق برخی از بیماریها، مانند سرطانهای پیشرفته یا ضایعات کوچک، محدودیتهایی داشته باشد. در چنین مواردی، ممکن است نیاز به روشهای تصویربرداری دقیقتر مانند MRI یا CT اسکن باشد.
عوارض سونوگرافی معده
عوارض سونوگرافی معده به طور کلی بسیار نادر هستند. اما در برخی موارد ممکن است عوارض کوچکی از جمله حساسیت پوستی ناشی از ژل مورد استفاده برای انجام سونوگرافی و یا احساس نفخ در زمان فشردن سونوگرافی معده رخ دهد. به هر حال، این عوارض عموماً موقت و کوتاهمدت هستند و بعد از مدتی از بین میروند. در موارد بسیار نادر، ممکن است عوارض جدیتری از جمله آلرژی شدید یا تداخل با دیگر فرآیندهای پزشکی رخ دهد، اما این اتفاقات بسیار کم و نادر هستند.
اگر نیاز به مشاوره تخصصی درباره سونوگرافی معده دارید، فرم زیر را پر کنید تا در اسرع وقت با شما تماس گرفته شود:
❓سوالات متداول سونوگرافی معده
پرتوهای به کار رفته در این روش با استاندارد خاصی همراه بوده و سلامت بدن را به خطر نمی اندازند؛در بخش تصویربرداری نیز عوارضی در این روش درمانی وجود ندارد.
بله – مصرفبرخی از داروها ممکن است منجر به بروز تداخل شود پس به منظور جلوگیری از بروز چنین حالتی بهتر است تا حتما پزشک خود را در جریان قرار دهید.
در حالت کلی انجام این سونوگرافی حدود ۳۰ الی ۴۵ دقیقه زمان می برد.
بله، برای بهترین نتایج، توصیه میشود که پیش از انجام سونوگرافی معده، ناشتا باشید. این به معنای انجام آزمایش در حدود ۶ تا ۸ ساعت بعد از آخرین وعده غذایی است.
بله، سونوگرافی معده برای کودکان و نوزادان بسیار ایمن است و بدون مشکل قابل انجام است.
خیر، سونوگرافی معده برای تولید تصاویر از معده از امواج فراصوتی استفاده میکند و نیازی به استفاده از مواد رادیو اکتیو ندارد.
بله، در حالت کلی سونوگرافی معده برای زنان باردار ایمن است. اما در موارد خاصی که پزشک تشخیص میدهد، ممکن است از این آزمایش خودداری شود.
نتیجه گیری
سونوگرافی معده یک روش تصویربرداری ایمن، غیر تهاجمی و موثر است که به عنوان ابزاری مهم برای تشخیص و ارزیابی مشکلات معده مورد استفاده قرار میگیرد. این آزمایش اغلب با هزینه کمتری نسبت به روشهای دیگر انجام میشود و به دلیل عدم استفاده از پرتوهای مضر، برای بیماران بسیار ایمن است. از آنجایی که احتمال خطر و بروز عوارض جدی در آن بسیار نادر و کم است، سونوگرافی معده به عنوان یکی از روشهای اولیه در تشخیص مشکلات گوارشی و معده مورد توجه پزشکان قرار میگیرد. برای انجام آن به بهترین مرکز سونوگرافی تهران یعنی سونوگرافی طنین مراجعه کرده و از خدمات آنها بهره مند شوید.
